31-05-06

Goedkope Woning Kortrijk versterkt management

Vandaag hebben schepen Guy Leleu, lid van de raad van bestuur, en ikzelf als voorzitter de nieuwe directeur van de Kortrijkse sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning voorgesteld aan de pers. Zoals al gemeld is het mevrouw Ilse Piers.

Na een grondige selectieprocedure heeft CVBA Goedkope Woning Kortrijk, de erkende sociale huisvestingsmaatschappij van Kortrijk-stad, mevrouw Ilse Piers aangeworven als nieuwe directeur. Zij treedt in dienst op vrijdag 16 juni 2006. Mevrouw Ilse Piers is burgerlijk ingenieur-architect en heeft een rijke ervaring in de sector van huisvesting en stedenbouw.


Zij krijgt een maatschappij in handen met volgende kenmerken:


  • Een maatschappij met 1422 woningen en appartementen in verhuur, 350 garages en nog wat andere ruimten. Daarmee is Goedkope Woning veruit de grootste huisbaas van Kortrijk.

  • Een maatschappij met een jaaromzet van 3.821.430,38 euro, waarbij nog eens 4726.266,03 euro subsidies moeten worden geteld, samen: 4.297.696,41 euro over 2005 (in 2004: 4.297.006,62 euro). Door de verkoop van drie woningen was er in 2005 daarbovenop een uitzonderlijke opbrengst van 240.209,72 euro – maar uiteraard is het voor een verhuurmaatschappij niet de bedoeling van zoveel mogelijk huizen te verkopen.

  • Een maatschappij met 3.551.246,24 euro bedrijfskosten en 824.541,06 euro financiële kosten. Onder de bedrijfskosten vinden we 618.905,79 euro personeelskosten. De kosten voor renovatie-, onderhouds- en herstellingswerken bedroegen 1.563.397,67 euro.

  • Een maatschappij met 74% huurders die minder dan de basishuurprijs moeten betalen en 26% die meer betalen. Daarmee voldoet Goedkope Woning aan de voorwaarden voor een jaarlijkse 'verhuursubsidie', een noodmaatregel voor maatschappijen die te kampen hebben met een laag gemiddeld inkomenscoëfficiënt. Een leefbaarheidsplan moet het gemiddelde inkomenscoëfficiënt kunnen optrekken. Het opstellen en indienen van een dergelijk plan is een prioritaire opdracht.

  • Een maatschappij die desondanks 2005 afsluit met een bescheiden winst (213.489,55 euro). Toch is het bij Goedkope Woning op bepaalde momenten spannend wat de liquiditeit betreft, maar dat kan met een betere organisatie en een planmatiger aanpak vermeden worden.

  • Een maatschappij met 785 kandidaathuurders op het einde van 2005, waaronder 297 nieuwe inschrijvingen in 2005. Het reële aantal kandidaathuurders is nog hoger omdat de telling werd gedaan vlak na de actualisatie. Om de twee jaar moeten alle kandidaten hun aanvraag herbevestigen. Niet weinigen vergeten het en schrijven zich dan in de loop van het jaar opnieuw in.

    De wachtlijsten moeten normaliter nog aangroeien als de maatschappij een leefbaarheidsplan indient, waardoor mensen met een iets minder laag inkomen ook recht krijgen op een sociale huurwoning.

    De wachttijden zijn gemiddeld ongeveer drie à vier jaar.

    Het gaat dus om een maatschappij die nog lang niet op haar lauweren kan gaan rusten en zeker nog moet bijbouwen.

  • Een maatschappij met een drietal aanslepende bouwdossiers (èn zware leegstandstaksen), die de nieuwe directeur zo vlug mogelijk moet vlottrekken: Vaartstraat fase II (9 appartementen), Gentpoort (36 appartementen) en Meensestraat (17 appartementen). Daarenboven moeten nu de mogelijkheden worden geschapen voor verdere bouwinvesteringen na de voltooiing van de drie dossiers. Goedkope Woning moet dringend opnieuw gaan prospecteren.

  • Een maatschappij met grofweg voor de helft een verouderd patrimonium. Dat zal de nieuwe directeur stelselmatig moeten moderniseren, een gigantische opdracht.

  • Een maatschappij met 1422 gezinnen waarvan er wel elke dag eentje problemen heeft met zijn woning. In 2005 werden 1551 werkbonnen uitgeschreven (1275 in 2004). Het zal erop aankomen het systeem van klachtenbehandeling verder te verbeteren en klantvriendelijker te maken en het oplossen van die klachten te professionaliseren.

  • Een maatschappij met een aanhoudende stroom van opdrachten voor de lokale bouwnijverheid in al zijn geledingen. Het zal erop aankomen de relaties met de sector te verbeteren en te professionaliseren. Een grondige marktkennis is onontbeerlijk.

  • Een maatschappij waarvan verwacht mag worden dat zij volwassen relaties onderhoudt met haar cliënten, huurders en kandidaathuurders. Vooruitstrevende maatschappijen gaan over tot experimenten met verregaande participatie, tot wederzijds voordeel. Goedkope Woning worstelt nog met de eerste trap van de participatieladder: de informatieverstrekking. Het is een beleidsprioriteit om de huurder en de kandidaathuurders alle informatie te verstrekken waar zij redelijkerwijze recht op hebben.

De nieuwe directeur is aangeworven om van de wat ingedommelde maatschappij Goedkope Woning Kortrijk, het Doornroosje van de sociale huisvestingsmaatschappijen, een initiatiefrijke en klantvriendelijke huisvester te maken. Dat is ongetwijfeld een zware opdracht, maar de voornaamste aandeelhouders (de stad, het OCMW en de Provincie) willen niet alles tegelijk veranderd zien. Het zal er vooral op aankomen stap voor stap een planmatig en vooruitziend management uit te bouwen.


Ter compensatie krijgt mevrouw Ilse Piers een van de boeiendste jobs die een mens zich in de overheidssfeer kan indenken. Ik ben ervan overtuigd dat men nergens elders zoveel zelfstandigheid heeft om creatief mee te bouwen aan de stedelijke samenleving.

30-05-06

Kortrijk in zwart-wit?

Er scheelt iets aan de webcam op de Sint-Maartenstoren. Hij geeft al geruime tijd nog slechts zeer donkere, bijna zwart-witte beelden van onze Grote Markt. Jammer. Overigens kun je met een handigheidje wel degelijk inzoomen. Een aanleiding voor weer een storm in een glas water in de blogosfeer? 
 
Vorig jaar ontlokte hij wat ophef, de webcamera op de toren van de Sint-Maartenskerk die onophoudelijk live beelden van de Kortrijkse Grote Markt op het internet plaatst. Grotemarktbewoner en Kortrijkwatcher Frans Lavaert (http://users.skynet.be/kortrijkwatcher) had het speeltje ontdekt en voelde zich aanvankelijk wat bedreigd in zijn privacy. Hij verdacht er het stadsbestuur van dat ze op een of andere computer in het stadhuis naar hartelust konden inzoomen op Kortrijkzanen die al dan niet in regulier gezelschap op het plein vertoefden.
 
Het bleek te gaan om een experiment van de Duitse firma Mobotix AG (Kaiserslautern) die promotie maakt voor zijn nieuw webcamsysteem door overal ter wereld demonstratiecamera's te plaatsen. Met uitgekiende software slaagt Mobotix erin beelden te produceren die tot twaalf keer scherper zijn dan klassieke videobeelden en andere soorten webcams.
 
Na een proefperiode waarin de werking van de camera als een publiek geheim werd doorgegeven onder interneuten, is de stad ermee beginnen uitpakken als een promotiemiddel. De stedelijke website biedt een hyperlink naar de op de Grote Markt gerichte camera. Overigens is Kortrijk lang niet de enige en zeker niet de eerste stad of gemeente met een webcam op een toren.
 
Ik weet niet of de beelden die de webcam nu al een tijdje schiet, nog zo'n goede reclame zijn voor Mobotix. Er is ergens iets misgelopen met de kleurenafstelling; je krijgt alleen nog naargeestige, bijna zwart-witte prenten te zien. Wie belt of mailt naar Kaiserslautern?
 
En dan de vraag of er kan ingezoomd worden. Wel, om de camera zelf te manipuleren moet je wellicht over een paswoord beschikken. Maar met een handigheidje geraak je al goed op weg. De beelden van de Mobotix-camera zijn inderdaad redelijk scherp: 1,3 megapixels. Ga met je cursor op het camerabeeld staan en klik met de rechtermuisknop. Kies dan 'Afbeelding opslaan als' en sla het prentje op. Op dat prentje kun je dan inzoomen met een programmaatje als Paint. Tot 200% krijg je nog redelijke beelden. Hogere vergrotingen geven pointillistische impressies.
 

29-05-06

Goedkope Woning Kortrijk 2005: een overgangsjaar

Vandaag houdt CVBA Goedkope Woning Kortrijk haar jaarvergadering. Voor een enkele keer een kiekje van mijzelf, als voorzitter van de Kortrijkse sociale huisvestingsmaatschappij. In 2005 is alles in gereedheid gebracht om met een versterkt management de maatschappij verder te moderniseren.

Met 1423 woningen in verhuur is CVBA Goedkope Woning veruit de grootste huisbaas van Kortrijk. Sommigen vinden dat genoeg. Ik deel die mening niet. De wachtlijsten van kandidaat-huurders zijn nog te lang. Het is niet redelijk dat een gezin in woonnood drie à vier jaar en langer moet geduld hebben eer zij een huis of appartement kunnen betrekken. Met 7% sociale huurwoningen op het totale woningenbestand scoort Kortrijk als centrumstad nauwelijks beter dan het Vlaamse gemiddelde.

Toch heeft Goedkope Woning in 2005 niet kunnen bijbouwen. Wel zijn de

dossiers zijn in gereedheid gebracht voor de realisatie van in totaal 62 nieuwe huurappartementen. In 2006 zouden de aanbestedingen voor de projecten Vaartstraat fase II, Gentpoort en Meensestraat moeten kunnen uitgeschreven worden.

 

En daarna kunnen wij nog lang niet op onze lauweren gaan rusten. Goedkope Woning kan het zich niet permitteren geen nieuwe bouwmogelijkheden te zoeken voor de periode na de voltooiing van de drie voormelde projecten. Er moet onverminderd verder geprospecteerd worden. Wellicht moet die prospectie meer gericht worden op kleinschaliger renovatie en inbreidingsprojecten dan op uitgestrekte terreinen waarop hele wijken kunnen worden gebouwd. Goedkope Woning hoopt hierbij op een goede samenwerking met het stadsbestuur.

 

Met bijna 1500 woningen en appartementen in verhuur heeft Goedkope Woning een patrimonium waaraan aanhoudend moet gewerkt worden, temeer omdat zowat de helft van dat patrimonium oud genoemd mag worden. In 2005 is voortgewerkt aan het ter beschikking stellen van warmwatertoestellen aan onze huurders van oudere woningen. Nog altijd heeft niet elke huurder warm water. In de komende jaren moet die inspanning worden voortgezet en wellicht wat planmatiger worden aangepakt.

 

Voorbereidselen werden in 2005 getroffen om ingrijpende renovatiewerken uit te voeren aan bepaalde flatgebouwen. Het gaat om essentiële voorzieningen zoals de afvoer van afvalwater en de aanvoer van drinkwater. Daarmee is evenwel nog maar het allereerste begin gemaakt van een noodzakelijke grondige modernisering van het oude deel van onze woningen en flats. Eigenlijk moet die ganse moderniseringsoperatie in een goed uitgewerkt plan gegoten worden.

 

En daarnaast zijn er ook de dagelijkse meldingen en aanvragen voor herstellingen door de huurders. In 2005 zijn er daarvoor iets meer werkbonnen uitgeschreven dan een jaar eer. Dat toont aan dat de huurdersmeldingen en de aanvragen voor herstellingen stilaan ernstig worden genomen.

 

Een probleem blijft de soms lange uitvoeringstermijn die bepaalde aannemers zich veroorloven. Het blijft een aandachtspunt om verder op zoek te gaan naar meer aannemers en meer vakmanschap. Goedkope Woning is een bijzondere opdrachtgever in de regionale bouwsector. De maatschappij zorgt voor een aanhoudende stroom van werk, een omstandigheid die toch moet kunnen leiden tot winwin-situaties tussen maatschappij en aannemers.

 

Een belangrijk aandachtspunt is de relatie van Goedkope Woning met haar cliënten, huurders en kandidaat-huurders. In de sector is daaromtrent van alles in beweging. Vooruitstrevende maatschappijen gaan over tot experimenten met verregaande participatie. De overtuiging bestaat dat een volwassen verhouding met de huurders en kandidaathuurders uiteindelijk ook ten goede komt aan de sociale huisvestingsmaatschappij.

 

Goedkope Woning worstelt nog met de eerste trede van de participatieladder: de informatieverschaffing. Toch is ook bij Goedkope Woning het proces gestart. Een eerste nieuwsbrief werd uitgegeven en zal ongetwijfeld gevolgd worden door meer initiatieven.

 

Het jaar wordt eens te meer afgesloten met een weliswaar bescheiden maar toch onverhoopte winst (220.364,83 euro t.o.v. 115.155,54 euro over 2004). Dat is te danken aan de verkoop van drie woningen aan zittende huurders. Maar een kort op de bal spelende en voorbeeldige aanpak van huurachterstallen – wat ook in het voordeel is van de huurder zelf – ligt ongetwijfeld mee aan de basis van het redelijke resultaat.

 

Nieuwe directeur

 

Overigens plaatst dat positieve resultaat Goedkope Woning voor de verantwoordelijkheid om in de komende jaren nog meer inspanningen te leveren voor de instandhouding en de uitbreiding van haar patrimonium. Meer dan een zo groot mogelijke winst vragen de hoofdaandeelhouders van CVBA Goedkope Woning - de Stad, het OCMW, de Provincie en het Vlaams Gewest – immers redelijk tevreden huurders en kandidaat-huurders.

 

Al die opdrachten vergen een degelijk management. Om dat te verzekeren heeft Goedkope Woning na een ernstige selectieprocedure een nieuwe directeur aangeworven. Het is mevrouw Ilse Piers geworden, burgerlijk ingenieur en architecte, met een ruime ervaring in de woonsector. Tot heden is zij werkzaam in de stedebouwkundige diensten van stad Kortrijk. Zij treedt in dienst op 16 juni 2006.

28-05-06

ZONDAG 28 MEI 2006: een landduin uit het Pleistoceen in gevaar ... in Kortrijk

Tussen de socialewoonwijk 'de Venning' en de Kortrijkse ringweg R8 ligt nog 8 hectare open gebied. Toevallig is het een terrein met hoge natuurwaarde, een restant van een landduin uit de late IJstijd. Door een unieke samenwerking tussen buurtbewoners, Natuurpunt, het OCMW en het stadsbestuur krijgt de natuur er volop kansen. Jammer genoeg bestaan er plannen om tegenaan de ringweg een strook van 3,5 hectare te bestemmen als 'lokale bedrijvenzone', zeg maar als zichtlocatie voor een paar grote showrooms. Zoals zovelen ben en blijf ik tegen dat onzinnig plan. Laat je overtuigen door de plek zelf: ga kijken. Veel plezier toegewenst - voorlopig toch nog!

Voor het onvermoede hoekje van vandaag moet je de Vaart oversteken. Tussen de Vaart en de Kortrijkse ringweg, en tussen de Gentsesteenweg en de spoorweg naar Gent, ligt de Venning, een stadsdeel dat grotendeels is ingenomen door een socialewoonwijk, een tuinwijk van Goedkope Woning Kortrijk. Achter de ring begint Harelbeke. Tussen de woonwijk en de ring liggen nog 8 onbebouwde hectaren en daar wil ik het over hebben.

Die open ruimte daar is een zeldzaamheid in het compleet verstedelijkte gebied. Er is tot nu niet gebouwd door een samenloop van omstandigheden. Het is een strook die pas in 1976, bij de fusies van de gemeenten, is afgesneden van Harelbeke en is toegevoegd aan stad Kortrijk. Op het gewestplan Kortrijk werd het ingekleurd als woonuitbreidingsgebied, dat wil zeggen een gebied dat voorlopig niet mocht aangesneden worden.

Mammoeten

Waar de ondergrond in Kortrijk overwegend klei- of kleileemgrond is, tref je daar zand aan. Hier en daar vind je in de brede Leievlakte dergelijke zandstapelingen. Het zijn landduinen gevormd door opstuivingen in de late IJstijden (ook Pleistoceen genoemd, 10.000 jaar geleden) van zand dat zich op de drooggevallen delen van de Leiebedding bevond. In die ijzige tijd struinden hier nog mammoeten rond, belaagd door de eerste mensen.

Bij een duin stelt een mens zich een zandige heuvel voor. De Venning is evenwel zo plat als een biljart. Niettemin is de omgeving bekend als de Zandberg (een straatnaam zowel aan Kortrijkse als aan Harelbeekse kant van de Ring). Zand is altijd een nuttig materiaal geweest. Ik veronderstel dat de hele berg zand simpelweg beetje bij beetje is afgegraven in de loop der tijden. Hoe dan ook is de bodem nog altijd heel zanderig.

De Vennestraat, die tussen de woonwijk en het open gebied loopt, heeft ook een naam die tot nadenken stemt. Een ven is een vijvertje op zandbodem, op de heide of achter de duinen aan de kust. De naam 'Vennestraat' is oeroud. De weg speelde bijvoorbeeld al een rol in de Guldensporenslag (1302): hij bakende de Groeningekouter af, waarop de Franse ridders in de drassige grond de kop werden ingeslagen door de stedelijke milities van Gent en Brugge.

Een zandbodem is niet overal een woestijn. Op de Venning blijft het zand vochtig door een 'hoge watertafel', d.w.z. ondiep liggend grondwater, opgehouden door de onderliggende ondoorlaatbare kleilagen. Gelegen buiten de stadsmuren, was het een landbouwgebied. Pas in 2000 werd de bouwvallige Vennehoeve, een L-vormig boerhof aan de Vennestraat, gesloopt. In documenten van 1770 werd weduwe Veys vermeld als eigenares.

De laatste actieve uitbater van de Vennehoeve was Erik Vanfleteren. Hij bouwde naast het erf een woning met (ondertussen ook al gesloten) buurtwinkel. Hij verbouwde groenten die hij een tijdlang zelf verwerkte en verkocht op de Kortrijkse Groothandelsmarkt. Op drassige weiden kweekte hij schapen. Ook de Zwevegemse landbouwersdynastie De Pestele bewerkte er tot voor kort nog enkele akkers: maïsteelt (verwerking van varkensmest dus).

Erik Vanvleteren gaf het wijkcomité van de Venning in de jaren tachtig de toestemming om op zijn schapenweide een feesttent te zetten voor de jaarlijkste Venningfeesten. Precies twintig jaar lang hielp ik er mee aan de organisatie van die zeer volkse festiviteiten, waar ik met heimwee aan terugdenk. Al spoedig werd de schapenweide een permanent speelplein voor de kinderen van de wijk. Eerst werd het gehuurd op kosten van het wijkcomité; later werd de huur overgenomen door de stad.

Kansen voor mens en natuur

Meer dan elders in het Kortrijkse vond je in dat een beetje vergeten gebied veel kleine landschapselementen. Het was als het ware een ouderwets landschap dat was blijven bestaan. In vroeger tijden zag de buiten er veel aantrekkelijker uit dan nu doorgaans het geval is, met onregelmatige blokpercelen, omsloten door zuivere grachtjes en levende groenafsluitingen. Dat is op de Venning blijven bestaan.

Er was dus een uitstekende basis aanwezig voor natuurontwikkeling. Natuurberschermer van het eerste uur, Jan Desmet, vond een hoop medestanders voor de uitvoering van een doordacht plan van natuurontwikkeling. Voordien hadden de wijkgenoten Jean-Pierre Matton en Gustaf Vangheluwe op een zompig stuk grond van de NMBS al wilgen gepland. Die bomen kregen het gezelschap van zaailingen van waterlievende kraakwilgen en zo ontstond een soort 'griend', een akker waarop wilgen werden gekweekt. Een groot stuk van het jaar staan de bomen met de voeten in het water.

In 1999 nam Natuurpunt Kortrijk het gebied onder zijn hoede. Met de Belgische Spoorwegen werd overeengekomen dat Natuurpunt zowel het kraakwilgenbosje als de 300 meter lange spoorwegberm aan de rand van het gebied in beheer mocht nemen. De knotwilgen aan de speelweide werden vakkundig geknot.

Een grote sprong voorwaarts was de beslissing van het OCMW, grootgrondbezitter in het gebied, om zijn gronden ter beschikking te stellen voor het herstel van het waardevolle oude landschap. Piet Lareu, toen buurtwerker, een netwerker eerste klasse, smeedde een zeer origineel samenwerkingsverband samen, bestaande uit het OCMW, het bewonerscomité Vaart, de sociale werkplaats van vzw De Poort en Natuurpunt Kortrijk. Piet Lareu werd later opgevolgd door een even enthousiaste Rik Devroe. De bonte bende diende een project in bij het Aardgasnatuurfonds, een fonds van de Kon. Boudewijnstichting. Het fonds bekroonde het natuurontwikkelingsproject en kwam met een pak centen over de brug.

Met dat geld werden allerlei ingrepen gefinancierd. Zo kwamen leerlingen van de lagere school van de Drie Hofsteden er essen planten. Een met bouwafval gedempte poel in het midden van het gebied werd opnieuw uitgegraven. De gracht die er naartoe liep, werd verbreed. Wijkbewoners en Natuurpunt beplantten de hoge talud van de spoorweg. Honderden meter hagen werden aangeplant, ook buiten de OCMW-gronden. Vzw De Link haalde een wrak van een bestelwagen van het terrein. En in de bomen werden nestkasten opgehangen voor torenvalk en steenuil.

In 2001 werd de ondergeploegde veldweg die door het gebied liep volgens de Atlas der Buurtwegen - met de naam Zandbergweg - heraangelegd. Piet Lareu, intussen ook informatieambtenaar bij de bouw van een ondergrondse parking op de Veemarkt, sprak zijn connecties aan en de opgegraven aarde van de Veemarkt werd naar de Venning gevoerd voor de ophoging van die weg. Daarmee werd een aantrekkelijke wandeling aangelegd.

Vlindertuin

De kroon op het werk kwam in 2003. Met de steun van het Aardgasnatuurfonds werd onder leiding van Jan Desmet en echte vlindertuin aangelegd. In een verzorgde, beschutte tuin op de vroegere speelweide zijn in verschillende perken voedsel- en waardplanten voor vlinders uitgeplant. Vlinders vinden er nectar en kunnen er in ideale omstandigheden hun eitjes leggen. Hun rupsen vinden er het gepaste voedsel. Ook de directe omgeving werd aangepast aan de noden van de kleurrijke fladderaars: er kwamen traditionele hooilanden omzoomd met hagen. Informatieve panelen, een infohuisje en naamplaatjes bij de planten maken van een bezoek aan de vlindertuin een zeer leerrijke belevenis.

De meeste werken - als ze niet door vrijwilligers werden uitgevoerd - werden gerealiseerd door werknemers van de Leerwerkplaats Groenbeheer van vzw De Poort. In die zin heeft het project ook een belangrijk sociaal tewerkstellingsaspect.

Intussen deed ook de stad zijn deel. Op aansluitende gronden kwamen volkstuintjes voor stedelingen die graag zelf groenten, fruit en bloemen willen kweken. De percelen zijn voorzien van uniforme houten tuinhuisjes en beukenhagen. De belangstelling is zo groot dat er een wachtlijst is.

Dicht tegen de woonwijk, is er een nieuw speelplein aangelegd, met jongerenhonk en al. Verderop hebben bewoners uit de omgeving nog enkele weiden in gebruik, waarop vooral paardjes worden gehouden (o.m. door de broers Vanleynseele). En tegenaan de achterkant van de huizenrij van de Deerlijksestraat zorgen hoge bomen voor een groene afscherming van de horizon.

Showrooms

Uit een misbegrepen gevoel voor verdelende rechtvaardigheid kreeg het stadsbestuur het onzalige idee om de kleine helft van het gebied een andere bestemming te geven. Eigenlijk wel slim gezien. Het is niet eenvoudig om van woonuitbreidingsgebied een bedrijventerrein te maken. Door de helft 'op te offeren' aan de natuur, hoopt men allicht dat 'Brussel' meegaander zal zijn.

De buurt kwam massaal in het verweer. De mensen zagen al met lede ogen de groene horizon van hun kersverse natuurpark verdwijnen voor grote bedrijfsgebouwen. Meer nog vreesde men voor veel en zwaar extra verkeer in een woonwijk die nu al te lijden heeft van te veel sluikverkeer. Ofwel moet er een nieuwe ontsluitingsweg komen door de aaneengesloten huizenrij van de Deerlijksestraat. Ofwel worden de bedrijfsgebouwen ontsloten via de Vennestraat, die een rustige woonstraat zou moeten blijven.

Affichettes verschenen aan veel vensters. En een petitie kreeg 1.200 handtekeningen en werd op 10 mei 2004 overhandigd aan de burgemeester bij het begin van de gemeenteraad. In de gemeenteraad kwamen interpellaties, onder meer van mijzelf.

Desondanks zette het stadsbestuur door. In het voorontwerp van Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan Kortrijk (GRSK) is als project opgenomen: "Opstarten van de realisatie van de ambachtelijke zone Venning langs de R8, met aandacht voor de ontsluiting van het gebied'. In de gemeenteraad van mei heb ik verklaard dat ik als burger ging gebruik maken van mijn recht om bezwaar in te dienen tegen dat project. Thans loopt tot eind juli het openbaar onderzoek over het GRSK. In dat openbaar onderzoek hebben de burgers het recht hun bezwaren kenbaar te maken. Die worden daarna uitvoerig besproken in de adviesraad-stuurgroep (GECORO). Ik raad iedereen aan van die rechten gebruik te maken.

Overigens ben ik ervan overtuigd dat al wie het paradijsje op de Venning gaat bezoeken, tegen die 'ambachtelijke zone' zal zijn. Op fotojacht in het gebied zag ik op een bepaald moment een enorme haas op mij afstormen. Pas op het laatste moment maakte de langoor geschrokken een hoek van 90 graden. Dat levende bewijs van het heropleven van de natuur in dit verstedelijke gebied, kwam precies aangelopen uit de strook bestemd voor bedrijfsgebouwen ...

Meer foto's op: http://kortrijkonvermoedehoekjes.skynetblogs.be

 

27-05-06

Voetweg 35 in Aalbeke blijft liggen waar hij ligt

Het stadsbestuur zet zich schrap voor het behoud van voetweg 35 in Aalbeke. Een aanvraag tot schrapping en verlegging van de weg wordt niet goedgekeurd. Een aloude verbinding voor fietsers en voetgangers blijft op die manier behouden. Aan de aanvrager om een andere oplossing te vinden voor zijn privacyprobleem.

Voetwegen worden soms ook buurtwegen en in onze streek kerkewegels of stapsteentjes genoemd. Een moderne benaming is 'trage weg', en rond dat begrip worden heuse congressen georganiseerd. Om maar te zeggen dat de belangstelling voor die smalle weggetjes weer groot is nadat men ze jaren uit het oog had verloren.

In antieke tijden gebeurden zware transporten over 't water en middelgrote transporten met kar en paard of os over het wegennet dat deels nog in de sporen liep van de Gallo-Romeinse heirbanen. De heren verplaatsten zich te paard en hadden geen wegen nodig. Maar de 'hardwerkende mens' ging meestal te voet, over een secundair netwerk van voetwegen, waarop je aan de kant moest gaan staan als er iemand uit de tegenovergestelde richting kwam aangestapt.

Na een periode van verwaarlozing is de interesse voor die wegjes weer toegenomen. Het zijn prachtige wandelparcours, dwars door de velden en de natuur. Voor wandelaars heeft Kortrijk een aantal van die wegen geïnventariseerd in een handige brochure. Overigens hebben ze ook een praktische functie. Ongewild verbinden zij verkavelingen met de centra van de stad of de dorpen en bieden zij vaak een veilig alternatief voor kinderen die naar school fietsen of mensen die het geluk hebben naar hun werk te kunnen fietsen.

Atlas

Dat oeroude wegennet kreeg een officieel statuut door de wet van 10 april 1841. Elke gemeente moest een 'atlas van buurtwegen' laten opmaken. In Kortrijk was het document klaar in 1845, gemaakt door landmeter en kandidaat-notaris Henri Van Beveren. Die atlassen worden bewaard op het stadhuis en zijn te raadplegen door de burgers.

In die wet van 1841 wordt ook een procedure uitgewerkt voor de aanleg, verplaatsing of afschaffing van een in de atlas opgenomen voetweg. De gemeente (in dit geval zelfs de gemeenteraad) moet een voorstel formuleren, waarna de Bestendige Deputatie (Provincie) de beslissing neemt.

Maar als een weg dertig jaar naeen niet meer gebruikt en niet meer onderhouden wordt (dertigjarig 'volledig onbruik'), verliest hij zijn statuut en wordt hij eigendom van de aangelanden. Het is niet gemakkelijk een 'volledig onbruik' te bewijzen. De minste actie van de gemeente (gebruik door een wijkagent bijvoorbeeld, of een simpele brief) is voldoende om de termijn van 30 jaar geheel opnieuw te laten beginnen. Verscheidene van die wegen zijn eigendom van de stad, maar er zijn er ook waar de aangelanden eigenaar zijn maar een doorgang moeten dulden (erfdienstbaarheid van doorgang).

Dat is ook het geval met voetweg 35 die door de onlangs verworven eigendom van de heer R. Stichelbout loopt. Hij bezal al de eigendom Lampestraat 94 en heeft onlangs nr. 90 erbij gekocht. Voetweg 35 loopt tussen beide gronden, die op die manier niet kunnen samengevoegd worden zoals de eigenaar dat wou. Hij deed dan ook een aanvraag om die voetweg te verleggen naar de grens van zijn samengevoegde eigendom. Als de stad (de gemeenteraad dus) en de Bestendige Deputatie daarmee akkoord gaan, kan dat, weliswaar op zijn kosten. Wel moet de stad eerst een openbaar onderzoek laten uitvoeren om te zien of er geen gebruikers geschaad worden.

Het stadsbestuur heeft het zover niet laten komen. Op 9 mei jl. besliste het college van burgemeester en schepenen dat zij niet kunnen ingaan op de vraag van de heer Stichelbout en ze dan ook niet voorleggen aan de gemeenteraad. Het verlegde deel van voetweg 35 zou immers wat verderop niet meer aansluiten op het vervolg van de weg aan de overzijde van de Lampestraat. De weg zou zijn nut verliezen voor heel wat fietsers en voetgangers; dat strookt niet met het algemeen belang.

Kan de heer Stichelbout geen beter plan voorleggen?

26-05-06

Min wuf è weg ...

Ik ben ondertussen al opgebeld door drie redacties van verschillende 'boekskes', maar de titel van mijn stukje van vandaag betreft - gelukkig maar - niet mijzelf. In "De Vestinghe", het onvolprezen bedrijfsblad van de politie van de zone VLAS (Kortrijk, Kuurne, Lendelede) beschrijft hoofdinspecteur Pol Verhaeghe als insider de werking van de dienst Jeugd en Gezin in het korps. Hij citeert een cliënt, die er vertwijfeld aan toevoegde: "Wa moe kik doen? ... Wa moe kik doen?" De sociale vinger van de 'sterke arm van de wet' is een wat ongekend aspect van het politiewerk. Aandacht voor Bea, Pol, Hilde en Marc.

"De dienst Jeugd en Gezin is de dienst waar men de mensen naartoe stuurt waarmee men geen weg weet" schrijft de hoofdinspecteur. Vroeger droeg de dienst de naam 'sociale dienst'. Na de politiehervorming heeft men de naam wat meer inhoud gegeven en wat meer toegespitst op de taken. De politie biedt niet alleen een toevlucht voor slachtoffers van misdrijven. Ook mensen die in gezinsverband in de penarie zitten, komen vaak bij de politie aankloppen als laatste reddingsmiddel. Voor problemen met de partner of met de kinderen biedt de politie een heel laagdrempelige eerstelijnsopvang. 

De erg uiteenlopende sociale opdrachten van de politie zijn toevertrouwd aan 'politieassistenten'. Die kun je omschrijven als maatschappelijke assistenten in politieuniform. Vergis je niet: het zijn geen mensen die de politie assisteren of 'hulpagenten' zoals ze in bepaalde persartikels soms genoemd worden. Lang niet alle politiezones beschikken over politieassistenten, zelfs niet alle grote zones; de politiezone VLAS gelukkig wel.

De taken van de dienst Jeugd en Gezin kunnen, zoals Pol Verhaeghe het beschrijft, onderverdeeld worden in twee soorten. Er zijn de gerechtelijke opdrachten en er is het sociaal-preventie deel van het werk. De man die bij de politie kwam uithuilen omdat zijn vrouw het was afgestapt, kwam in het sociaal-preventieve takenpakket terecht.

Gerechtelijke opdrachten

Gerechtelijk is de dienst zowel actief in opdracht van het parket (procureur des Konings) als op eigen initiatief. De gerechtelijke opdrachten van het parket waren vorig jaar goed voor 366 proces-verbalen (PV's). Daarin vinden we opdrachten die te maken hebben met gerecht en gezin zoals problemen met bezoekrecht en onderhoudsgeld.

Een belangrijke opdracht vervult de dienst in de jeugdbescherming (waarbij evenwel verkeersdossiers en misdrijvan van jongeren door andere diensten worden behandeld). Zo moeten de politieassistenten inlichtingen vergaren over de leefomstandigheden van jongeren, over de opvoeding en het toezicht door de ouders. Met die kostbare gegevens krijgt de procureur een concreter beeld van de achtergrond van een jongere met een gerechtelijk probleem. Zelfs wordt de dienst ingeschakeld om vermaningen van de procureur op de gepaste wijze over te brengen aan de jongere in kwestie. Ook meldingen van onverantwoorde opvoedingssituaties aan de Comité voor Bijzondere Jeugdzorg behoren bij de opdracht.

Moraliteitsonderzoeken en onderzoeken in het kader van genadeverzoeken verrichten de leden van de dienst eveneens. Er is zelfs een burgerrechtelijk onderdeel aan hun werk: zij doen ook voorbereidend werk in dossiers van naamswijzigingen, adopties, verlengde minderjarigheid, (pleeg)voogdij, laattijdige geboorteaangiften (!) en collocatie. Dat zijn maar enkele voorbeelden uit een pakket van gerechtelijke opdrachten die veel uitgebreider is.

Daarnaast zijn er ook de 'aanvankelijke PV's'. Met die jargonterm bedoelt men de onderzoeken die op eigen houtje zijn opgestart, meestal op aangeven van bepaalde betrokkenen. Dat gaat dan bijvoorbeeld over het niet toestaan van bezoekrecht of het niet betalen van alimentatie, allerhande gezinsmoeilijkheden, tot kinderverwaarlozing en -mishandeling. In dat onderdeel leverde de dienst vorig jaar 237 PV's.

Sociaal-preventief

Maar al het vorige is slechts de helft van het werk. Evenveel tijd steekt de dienst in sociaal-preventieve interventies. "Dat werk wordt niet altijd geregistreerd hoewel het soms het meest tijdrovende is" zegt hoofdinspecteur Pol Verhaeghe. Ook hier een brede waaier van opdrachten. Veel aandacht vergen zeer diverse relatieproblemen tussen gehuwden, samenwonenden, ouders en kinderen, en sinds enige tijd ook meer en meer problemen met meerderjarige inwonende kinderen.

Frequent wordt de dienst ook geconfronteerd met mensen die vroeger het risico liepen als landloper opgepakt te worden. Thuisloosheid en zichzelf niet kunnen verzorgen liggen in dezelfde lijn. "Soms krijgen wij ook mensen over de vloer die best wat psychiatrische hulp zouden kunnen gebruiken maar dat niet beseffen" schrijft Pol Verhaeghe : "We verschieten niet meer in veel. Toch blijven wij verwonderd met wat voor vragen de mensen bij ons afkomen".

De aanpak is zeer bemiddelend. De politie wordt er soms bijgesleurd om gelijk te halen, maar de dienst probeert vooral de gemoederen te bedaren. Vooral luisteren is de leuze. Informatie verstrekken, advies verlenen, doorverwijzen naar een gespecialiseerde dienst; dat hoort er allemaal bij.

Team

In de Politiezone VLAS valt de dienst Jeugd en Gezin onder de directie Politiezorg (onder leiding van commissaris van politie Rik Vandenborre). De dienst zag in 1972 het levenslicht als 'Sociale dienst' met de indiensttreding van de eerste politieassistent, Bea Debaecke, die er thans nog werkt als hoofdinspecteur. In 1982 kreeg zij versterking van huidig hoofdinspecteur Pol Verhaeghe.  In 1984 kwam maatschappelijk assistente Hilde Schotte, thans consulent, zich als burgerlijke ambtenaar bij de dienst voegen. En toen in 2001 inspecteur Marc Coppens eraan kwam, had het team de omvang bereikt die het nog altijd heeft.

Ik denk dat zij hun werkdagen goed kunnen vullen en dat zij vaak de neiging moeten onderdrukken hun werk in gedachten mee te nemen naar huis.

Zie ook: http://www.pzvlas.be/index.php?id=154

25-05-06

Vredig Kortrijk na een bewogen week

Op een stille feestdag wil ik mij beperken tot een stadsverhaaltje. Na de woelige week die Kortrijk heeft gekend - een losgeslagen pistolero in de struiken en een berg boter in brand -, mag dat wel eens. In elk geval hebben de prentjes de Kortrijkse kleuren: rood en wit.

Kortrijk heeft een bewogen week achter de rug.

Een schoolmakker van de racist die in Antwerpen de moorden pleegde die iedereen schokten, ging ook een wapen kopen en liep er in een van onze parken mee te zwaaien. Gelukkig werd hij tijdig ontwapend. Twee bedenkingen. Welke partij wou het ook al weer gemakkelijker maken voor de mensen om zich te bewapenen? Met een veiligheidscampagne waarin uitgepakt werd met gemanipuleerde cijfers? De jongeman werd op een heel professionele manier onschadelijk gemaakt. Welke partij vond het ook al weer nodig om te beweren dat de politie haar werk niet goed genoeg doet?

Een voedingsbedrijf in Aalbeke brandde uit tot op de grond. De veiligheidsdiensten pakten de catastrofe voorbeeldig aan. Het rampenplan, waarover we in de gemeenteraad ooit zo hard gedebateerd hebben, heeft zijn nut bewezen.

In de Welkom

Tijd voor een vredig stukje Kortrijk. Ik vond het in de Groeningekaai, aan de Vaart. Nummer 12 is een gewezen winkel met een prachtige vitrine: een houten constructie met gevelbrede etalage versierd met guirlandes en fruitmandjes in vitraux. De woning is gebouwd in 1919 en van meet af aan was het een kruidenierswinkel met de naam "In de Welkom". Uitbater was de familie Descamps. De prachtige vitrine dateert van 1927. De winkel sloot definitief zijn deuren in 1972.

Vandaag woont er nog de dochter, gehuwd met Carlos Carette. Carlos is waarschijnlijk de oudste regelmatige zwemmer in het openluchtzwembad in de Abdijkaai wat verderop. Voor zijn bezienswaardige gevel plaatst hij zijn rode Opel Kadet van 1979, nog altijd in perfecte staat. Oldtimer en gevel vormen een nostalgisch plaatje en daar heb ik dan ook een kiekje van gemaakt.

De gevel heeft nog een eigenaardigheid. Hij is op de verdiepingen een meter breder dan op de begane grond. Gelijkvloers is het huis 3,5 meter breed. Maar in de slaapkamer en op de zolderkamer heeft met 4,5 meter. De eigendommen in de oude wijken in Kortrijk zitten soms heel ingewikkeld in elkaar.

Toen men in 1919 het huis optrok, overbouwde men een poortje van een nabijgelegen herberg. Het poortje leidt naar een koertje. Op dat koertje werden indertijd 's nachts de paarden gestald die overdag werden ingezet om vrachtboten voort te trekken op de Vaart. Ik vraag mij af hoeveel geblokstaarte paardenkonten zich door de smalle doorgang hebben gewrongen.

24-05-06

Kortrijk onder de scanner blijkt niet helemaal fit

De Vlaamse administratie Planning en Statistiek, een echte atoomreactor van gegevens, ontwierp in het vooruitzicht van de komende gemeenteraadsverkiezingen voor elke gemeente een 'profielschets'. Ook voor Kortrijk is een selectie van de meest essentiële gegevens gemaakt. Je vindt die cijferlijstjes op: http://aps.vlaanderen.be/lokaal/pdf/west-vlaanderen/kortr.... De scan-resultaten tonen dat Kortrijk niet ziek is maar toch ook niet helemaal in optima forma. De cijfers tonen volgens mij aan dat hier nog werk aan de winkel is in de beleidsdomeinen wonen en werkgelegenheid .

Bevolking stagneert

De lokale statistieken van Kortrijk tonen aan dat de bevolking zeker al tien jaar aan het dalen is. In 1995 had de stad nog 76.040 inwoners; in 2005 zijn er maar 73.625 meer. De aanhoudende daling is in tegenstelling met de toestand in de meeste andere centrumsteden waar het tij opnieuw is gekeerd. Tussen 1999 en 2005 daalde de Kortrijkse bevolking met 2%; in het hele Vlaamse Gewest steeg de bevolking met 2%; in de centrumsteden was er een gemiddelde stijging van 1,5%.

Daarbij is het niet pluis dat de bevolkingspiramide erg wankel is geworden. De laatste tien jaar worden er in Kortrijk bijzonder weinig kindjes geboren. Er zijn meer vrouwen tussen 70 en 80 jaar dan meisjes onder de 10 jaar! En er zijn meer mannen tussen de 65 en de 70 dan jongens onder de 5 jaar. Als we de bevolking opdelen in categorieën van 5 jaar, dan zijn er in elke categorie tussen 10 en 80 jaar meer vrouwen dan van 0 tot 5 en van 5 tot 10! Bij de mannen zien we ongeveer hetzelfde beeld, met dat verschil dat de heren van de schepping doorgaans vroeger sterven.

In vergelijking met de andere centrumsteden en zelfs met het hele Vlaamse Gewest is de Kortrijkse bevolkingssamenstelling niet zo slecht. Opvallend is wel dat in de hoogste leeftijdscategorieën Kortrijk sterker staat dan het Vlaamse gemiddelde en het gemiddelde van de centrumsteden. Dat kan twee dingen betekenen. Ofwel is het leefklimaat in Kortrijk zo goed dat de Kortrijkzanen langer leven. Ofwel is er een toevloed van mensen op hogere leeftijd, bijvoorbeeld naar de betere voorzieningen voor senioren in Kortrijk. Verontrustend is wel de fikse daling van het aantal geboorten in de voorbije vijf jaar. Dat fenomeen doet zich alleen in onze stad voor. Het zou kunnen wijzen op een uittocht van jonge (vruchtbare) gezinnen.

Een teken aan de wand is ook de daling van het aantal huishoudens, voor het eerst in acht jaar. De 'gezinsverdunning' (meer alleenstaanden en kleinere gezinnen) zorgde jaar na jaar voor een toename van het aantal gezinnen. Ook die groei blijkt gestopt in Kortrijk. Toch blijken de alleenstaanden, zowel mannen als vrouwen, nog verder toe te nemen in aantal; het zijn er in 2005 al 10.539, t.o.v. 9.548 in 1997. Ook het aantal alleenstaanden met kinderen, vooral vrouwen, blijft stijgen.

Kortrijk niet zo rijk

Een rood knipperlicht vinden wij eveneens bij de werkloosheidsgraad. In een streek met relatief weinig werkloosheid vormt de stad Kortrijk de uitzondering. En het verslechtert. Tot 2001 lag de Kortrijkse werkloosheidsgraad onder die van het hele Vlaamse Gewest. Sindsdien is de werkloosheidsgraad van Kortrijk hoger dan de Vlaamse. In 2005 bedroeg de Kortrijkse werkloosheidsgraad 8,5% t.o.v. 8,3% voor het hele Vlaamse Gewest, probleemgebieden incluis.

Wat uit de APS-cijfers ook blijkt, is dat Kortrijk een relatief arme bevolking heeft - of het zou moeten zijn dat de Kortrijkzanen grotere cracks zijn in het invullen van hun belastingsaangiften. Het gemiddeld inkomen per belastingsaangifte (die zoals je weet per gezin gebeurt) was in onze stad in 2002 (laatst bekende cijfer): 25.270 euro. Dat is een daling ten opzichte van 2001! Dat inkomen ligt lager dan het gemiddelde in het Vlaamse Gewest en in de centrumsteden. Hetzelfde zien we bij het gemiddelde inkomen per inwoner (12.567 euro). Het inkomen van de gemiddelde Kortrijkzaan hinkt achter bij de stijging die zich elders in Vlaanderen voordoet.

Goedkoop vastgoed

Interessant zijn ook de gegevens over de evolutie van de bebouwing. Het blijkt dat Kortrijk, meer dan elders in Vlaanderen en zelfs meer dan in de andere centrumsteden - waarbij nochtans de grootsteden Antwerpen en Gent zijn gerekend -, volgebouwd is. In Kortrijk bedraagt de bebouwde oppervlakte 28,1% van het totale grondgebied. Het Vlaamse gemiddelde is 17,3% en het gemiddelde van de centrumsteden 26,8%. In vergelijking met de andere centrumsteden gaat bij ons een groter deel van de bebouwde oppervlakte naar wonen (67,5%) en minder naar bedrijventerreinen (wat niet verwonderlijk is aangezien de meeste industrieterreinen van Leiedal net buiten Kortrijk zijn aangelegd).

Die gegevens doen mij concluderen dat in Kortrijk, meer dan elders, de nadruk moet liggen op renovatie en inbreiding.

En om bij het thema wonen te blijven, kijk ik ook nog even naar de vastgoedprijzen in onze stad. Immobiliën zijn in Kortrijk redelijk goedkoop als we de gemiddelden van Vlaanderen en de centrumsteden onder ogen nemen. Opvallend is daarbij dat de prijzen minder vlug stijgen als elders.

Neem nu de prijs van de bouwgrond. In Kortrijk kost een m² bouwgrond in 2004 gemiddeld 96 euro, in heel Vlaanderen 94 euro en in de centrumsteden 106 euro. In Kortrijk is er in 10 jaar een stijging geweest van 243,9% waar er elders in Vlaanderen en in de centrumsteden sprake is van een verdrievoudiging van de bouwgrondprijzen.

De vaststelling dat Kortrijk nagenoeg is volgebouwd laat verwachten dat de bouwgrond er nog schaarser is dan elders en dus duurder. Dat blijkt eigenaardig genoeg niet het geval te zijn. Zou het kunnen dat de vraag zwakker is dan in de andere centrumsteden en in de rest van Vlaanderen? 

In 1995 was Kortrijk nog een van de duurste steden voor vastgoed; nu is dat niet meer het geval. Alleen nog wat het segment van de 'grote woningen' betreft is Kortrijk duurder dan elders. Gemiddeld kost een herenhuis bij ons 343.069 euro; in Vlaanderen op zijn geheel is dat 295.092 euro en in de centrumsteden 291.717 euro.

In de periode 1995-2004 steeg de gemiddelde prijs per appartement met 'slechts' 39% bij ons; in heel Vlaanderen was dat met niet minder dan 94% en in de centrumsteden 79%. Hetzelfde verschijnsel zien we bij de kleine en middelgrote woningen, waarvan de gemiddelde prijs tien jaar geleden duurder was dan elders en nu opmerkelijk goedkoper is.

Het zou de moeite lonen de oorzaken op te sporen van die merkwaardige evolutie. Is het de vraag naar bouwgrond of woonpanden die bij ons minder groot is dan elders? Of is het aanbod te groot geworden? Of is het aanbod niet interessant genoeg (teveel verouderde woningen)?

Welke conclusies kunnen we uit die gegevens trekken? Is het eigenlijk wel zo erg dat de Kortrijkse bevolking lichtjes aan het krimpen is? Een nadeel daarvan is in elk geval dat een kleinere bevolking een grotere inspanning moet doen om de stad draaiende te houden. Hoe komt het dat Kortrijk vooral oudere bewoners aantrekt en blijkbaar jonge mensen afstoot?

Persoonlijk vraag ik mij af of wij in de voorbije decennia niet te veel de nadruk hebben gelegd op de commerciële functie van de stad en te weinig hebben gedaan op het gebied van wonen en werkgelegenheid. Zoals elke rechtgeaarde Kortrijkzaan heb ik ook met lede ogen de achteruitgang van het winkelgebeuren in Kortrijk gadegeslagen. Ik blijf erachter staan dat het stadsbestuur de neergaande tendens poogt te keren. Maar anderzijds heeft een heropbloei van de winkelfunctie maar een matige weerslag op de werkgelegenheid en op de aantrekkingskracht op mensen die op zoek zijn naar een gezellige woonst. Voor meer werkgelegenheid en meer aantrekkelijke woningen en flats zijn meer en andere inspanningen nodig.