28-04-06

Rijbaankussens in Kortrijk: een zacht experiment

Een oud idee van Ivonne Sercu wordt gerealiseerd: het stadsbestuur waagt zich aan een experiment met 'rijbaankussens'. Die gemakkelijk aan te brengen snelheidsremmers zijn een stuk goedkoper dan de bestaande alternatieven zoals verkeersdrempels en kruispuntplateaus. Voor het proefproject zijn twee straten geselecteerd. Snelheidsmetingen voor- en achteraf moeten uitwijzen of die rubberen bulten effect hebben of niet.

Nee, het heeft niets te maken met hete kussen op de openbare weg of 'kiss and ride'. Het gaat om een procédé om de verkeerssnelheid af te remmen, dat al lang bestaat maar nu om een of andere reden populair aan het worden is bij gemeentebesturen en andere wegbeheerders. Een rijbaankussen is net als een verkeersdrempel een verhoging van de weg. Maar bij een rijbaankussen loopt die verhoging niet over de hele breedte van de rijbaan. Dat is beter voor het openbaar vervoer en de fietsers. Fietsers kunnen immers gewoon op de normale hoogte verderfietsen en de bus kan over het rijbaankussen zonder over de 'bult' te rijden.

Vliegenzwam

Het woord staat nog niet in de dikke Van Dale. Die kussens zijn 'uitgevonden' in Berlijn en hadden eerst uiteenlopende vormen. Ivonne Sercu, gemeenteraadslid sp.a, deed zowat tien jaar geleden al een voorstel in de gemeenteraad om een proef te doen met snelheidsremmers die niet over de volledige wegbreedte zouden worden aangebracht. Zij liet toen in de gemeenteraad foto's rondgaan van voorbeelden uit De Haan waar die kussens de vorm hadden van het rode hoedje met witte stippen van de vliegenzwam - geïnspireerd door de Efteling? Haar voorstel werd afgewezen omdat er geen officiële regelgeving over bestond (in tegenstelling met verkeersdrempels en -plateaus) en omdat men vreesde voor de verantwoordelijkheid bij ongevallen.

Intussen is er een omzendbrief die duidelijke instructies geeft. Het is een van de ambtsdaden van gewezen Ecolominister Isabelle Durant (3 mei 2002). Paddestoelvormige bulten zijn uitgesloten aangezien er geopteerd is voor rechthoeken. De breedte moet tussen 1,75 en 1,9 meter liggen, en mag niet meer zijn dan 1,75 meter als er bussen passeren in de straat - bussen zijn breed genoeg om die kussens 'wijdbeens' te overschrijden. De bulten moeten minstens 6 cm hoog zijn omdat zij anders de snelheid niet remmen maar toch zorgen voor extra lawaai. Grote zorgvuldigheid moet in acht genomen worden bij de uitvoering van de schuine zijden; anders kunnen die tuigen uiterst gevaarlijk zijn voor tweewielers. Zoals op verkeersdrempels is het ook op rijbaankussens verboden een zebrapad af te bakenen. Kussens voor en achter een dergelijk pad zijn wel OK.

Nu acht ook het stadsbestuur van Kortrijk de tijd rijp om een experiment te wagen. Men valt in Kortrijk vooral voor de goedkope prijs van die nieuwe snelheidsremmer. Voor 2000 euro per kussen, zonder plaatsing, 'is men gekleed'. Als men kiest voor kussens in caoutchouc, is er weinig geluidshinder te vrezen. Ze kunnen eenvoudig bevestigd worden met pluggen, bouten en lijm.

Ook wat het verkeer betreft, hebben die nieuwe bulten onmiskenbare troeven. Ze remmen de snelheid van personenwagens maar niet van bussen en vrachtwagens die een bredere wielbasis hebben. Eigenlijk is de signaalfunctie, als men kiest voor roodkleurige rubber, even belangrijk als de remmende werking van de bult. Zo'n kussen is een niet mis te verstane waarschuwing tegen overdreven snelheid.

Volgens de omzendbrief van Isabelle Durant zijn dergelijke kussens het meest geschikt op wegen waar de snelheid beperkt is tot 50 km per uur. De toepassing in zones 30 lag voor haar minder voor de hand, maar wilde zij niet verbieden. Het blijkt niet veel effect te hebben als men het kussen passeert met een snelheid tussen 50 en 30 km/uur (er blijft natuurlijk de psychologische afremming). Toch is het de bedoeling van het stadsbestuur die techniek vooral in zones 30 toe te passen.

Het stadsbestuur constateert dat de vraag naar drempels, plateaus en andere snelheidsremmers blijft toenemen bij de bevolking. Dat is natuurlijk een verheugend verschijnsel: de mensen worden zich meer en meer bewust van de gevaren van te snel verkeer. Maar die klassieke wegverhogingen en asverschuivingen zijn dure investeringen. Een goedkoper middel kan een oplossing bieden.

Miss Belgian Beauty

Twee bedrijven zijn bereid gevonden een proefproject te ondersteunen. Zij zijn niet gek en ruiken een stroom van lucratieve opdrachten als het experiment slaagt. Parcomet Affligem en Solidor Lauwe leveren elk een paar van die kussens tegen een uitzonderlijke gunstprijs van 1500 euro per kussen. Al wat er nog moet bijkomen (paaltjes, markeringen, signalisatie, informatie aan de omwonenden...), voert de stad uit met eigen volk.

Er zijn twee straten uitgekozen waar te snel wordt gereden. Vooreerst de Dr. Dumortierlaan in Bissegem (de straat van Miss Belgian Beauty-organisator Ignace Crombé), een weg in asfalt, 6,9 meter breed, en zone 30. Bijna 90 % van de wagens rijdt er te snel. De andere straat is de Rollegemkerkstraat in Rollegem (de straat van mijn collega in de gemeenteraad Roger Lesaffre, sp.a). Als onderdeel van de bebouwde kom is er een snelheidsbeperking van 50 km per uur. Er moet dan ook een waarschuwing komen met een verkeersteken (A51, een driehoek met het laatste letterteken van de partij Groen!) en een onderbord. De rijweg is 6,7 meter breed en bijna de helft van de chaffeurs rijdt er harder dan 50.

Op beide wegen wordt de snelheid secuur gemeten voorafgaand aan de bevestiging van de rijbaankussens. In 2007 komt er dan een nieuwe meting. Van de resultaten van die meting zal het afhangen of die halfharde rode bulten voortaan deel gaan uitmaken van het vertrouwde beeld van onze woonwijken.

Zie ook: http://www.uitweg.be/nummer-40/uitweg40_091.html (waar ik de foto heb geleend).

En voor de omzendbrief van minister Isabelle Durant van 3 mei 2002: http://www.wegcode.be/wet.php?wet=73.

De commentaren zijn gesloten.