01-03-06

Ook in Kortrijk zijn er sociale huurwoningen te kort

"De slechte huurwoningen zijn jammer genoeg nodig om aan de vraag naar betaalbare woningen te voldoen". Dat is de controversiële stelling van professor dr. Pascal De Decker. Dat komt omdat er simpelweg te weinig sociale huurwoningen zijn. Ook in Kortrijk gaat die stelling op.

Bij Goedkope Woning Kortrijk zijn we nu woningen aan het toewijzen aan kandidaat-huurders die zich in 2002 en 2003 inschreven. Wij hebben 1423 woongelegenheden in huur en daartegenover staat een uitgezuiverde wachtlijst van meer dan 1.000 kandidaten. Vooral voor de categorie woningen met een of twee slaapkamers moet je veel geduld hebben; maar ook hele grote gezinnen (5 en meer kinderen) komen moeilijk aan de bak.

Goedkope Woning is niet de enige sociale verhuurmaatschappij op het grondgebied van groot-Kortrijk. In de deelgemeenten zijn andere maatschappijen actief, met hoofdkwartieren in buurgemeenten. Groot-Kortrijk telt momenteel zowat 6300 sociale huurwoningen. Dat is 7,2% van het totale woningenbestand en dat ligt wat hoger dan gemiddeld in Vlaanderen (6%). Toch moet je in geen enkele andere Vlaamse centrumstad, behalve Genk, langer op de wachtlijst staan dan in Kortrijk: gemiddeld 607 dagen. In het vroegere Kortrijk-stad zijn de wachtlijsten nog langer.

In 'Lokaal', het tweewekelijks blad van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten verscheen onlangs een interview met woonsocioloog Pascal De Decker, vorig jaar gedoctoreerd en professor aan de Hogeschool Gent. Hij schreef samen met L. Goossens en I. Pannecoucke het standaardwerk 'Wonen aan de Onderkant'. Ik vrees dat hij gelijk heeft.

De auteurs stellen vast dat niet alle mensen met een laag inkomen (alleenstaanden, generatiearmen, eenoudergezinnen) een dak boven hun hoofd vinden in de sociale huurwoningen. Nochtans is de sociale huursector al enkele jaren uitsluitend gereserveerd voor mensen in een moeilijke sociaal-economische situatie. De bouwvakker, de facteur of het koppel textielarbeiders komen er niet meer in. De inkomensvoorwaarden zij zo laag geworden dat zij te veel verdienen.

Arme gezinnen die niet aan een sociale woning of appartement geraken zijn veroordeeld tot de private huurmarkt. Daar betalen zij aanzienlijk meer voor een woning van dezelfde kwaliteit. De enige uitweg die hen rest is een onderkomen zoeken in slechte woningen; alleen die zijn betaalbaar voor heel wat mensen.

'De slechte woningen zijn absoluut nodig om aan de vraag tegemoet te komen', aldus Pascal De Decker: 'Ze vervullen de facto een sociale rol, namelijk voorzien in betaalbare huisvesting. En omdat ze toch verhuurd geraken, voelen de eigenaars geen druk om ze te vernieuwen'.

Ook in Kortrijk zie je dat. In die situatie kijk ik met gemengde gevoelens naar het optreden van heel actieve huisvestingsdiensten die slechte woning na slechte woning aanpakken en eventueel doen sluiten. Maar waar vang je de bewoners, arme huurders, op? In bepaalde omstandigheden krijgen zij voorrang voor een sociale huurwoning. Dat ontlokt evenwel een pak wrevel bij de reguliere kandidaten op de wachtlijst, die heeel veel geduld moet hebben en anderen zien voorkruipen.

Conclusie van Pascal De Decker en van interviewer Bart Van Moerkerke: "Op de huurmarkt is een forse inhaalbeweging in de sociale huisvesting absoluut noodzakelijk". Alvast gaan wij de eigen middelen van Goedkope Woning inzetten om in de nabije toekomst diverse nieuwbouwprojecten te realiseren.

Daarnaast zou de overheid ook iets moeten doen aan de betaalbaarheid en de kwaliteit van de particuliere huurmarkt. Een huursubsidie geven is niet direct een oplossing, want dan gaan de eigenaars een voor een hun huurprijzen met het bedrag van die subsidie optrekken. Een huursubsidie kan enkel voor gecontroleerde woningen, een controle zowel op de kwalitieit als op de prijs, aldus Pascal De Decker.

Om dat allemaal te betalen denkt de onderzoeker aan het afschaffen van de belastingsaftrekken voor de eigen woning. Hij zou die pil willen vergulden met een verlaging van de bouw-BTW van 21 naar 6%. Ongetwijfeld heeft hij gelijk dat door die fiscale gunstmaatregelen de overheid miljarden euro laat toevloeien aan woningeigenaars, ongacht of ze nu rijk zijn of arm. Welke arme kan er zich overigens een eigen woning veroorloven. Maar hoe verander je een maatschappelijke gewoonte die ingebakken lijkt te zitten in onze cultuur?

Het boek 'Wonen aan de Onderkant', 536 p., is geschreven door P. De Decker, L. Goossens, I. Pannecoucke, en is uitgegeven door Garant Uitgevers nv.

Het interview verscheen in Lokaal VVSG, 4/5 2006, p. 42 en 43; de interviewer is freelance journalist Bart Van Moerkerke. 

De commentaren zijn gesloten.