28-02-06

De activiteiten van de Kortrijkse onderwereld in beeld

De geregistreerde criminaliteit in de politiezone Vlas (Kortrijk-Kuurne-Lendelede) is vorig jaar met 7% gestegen. Tegenover 2002 zelfs met 13%. Zijn het de misdadigers of de politiemensen die actiever zijn geworden? In elk geval slaagt de lokale politie erin om bepaalde criminele verschijnselen steeds beter in het oog te houden. De cijfers werden gisteren bekendgemaakt op de Politieraad. 

De smaak van de autodieven verschuift. Mercedes is out, BMW is helemaal in, Ford blijft populair. Het zou ook kunnen te maken hebben met de beveiligingsuitrusting van de merken. De gedetailleerde cijfers van autodiefstallen staan in de 'criminaliteitsbeeldanalyse' van de delicten die de lokale politie vorig jaar registreerde in de politiezone Vlas.

Criminaliteit per hectare

De analyse geeft een scherp beeld van de grote en kleine misdadigheid in de drie gemeenten. Maar het beeld kan een beetje vertekend zijn, want: 1. het gaat enkel om de aangegeven en geregistreerde delicten - niet alles wordt aangegeven -; 2. het gaat enkel om de cijfers van de lokale politie - er zijn ook de delicten die bij de federale politie worden aangegeven en geregistreerd.

In totaal werden vorig jaar 8697 misdadige feiten genoteerd bij de Politiezone Vlas (t.o. 8125 in 2004, 7977 in 2003 en 7681 in 2002). De stijging is volgens korpschef Stefaan Eeckhout niet zozeer toe te schrijven aan grotere misdadigheid, maar aan feiten zoals openbare dronkenschap, aan de resultaten van een doorgedreven campagne tegen drugs en aan meer aangiften van fietsdiefstallen (nu ook mogelijk via het internet).

Per 1000 inwoners komen wij op bijna 8 feiten per maand. Per hectare komen wij daarmee op 70 feiten per maand. Interessanter nog is de 'crime-index', een uitgezuiverd overzicht, met alleen de zware feiten. Die index geeft een totaal van 472 feiten voor 2005 en blijft al bijna vier jaar stabiel.

Kortrijk bruist

Al die feiten worden ingedeeld in categorieën. 15% betreft 'misdrijven tegen de persoon en het gezin'. Daarin gaat het meestal om opzettelijke slagen binnen en buiten het gezin. Niet minder dan 445 keer moest de politie uitrukken voor vechtpartijen buiten het gezin, en dat gebeurt vooral in de omgeving van uitgaansbuurten. Kortrijk bruist!

Bij de seksuele misdrijven valt er vooral openbare zedenschennis te noteren (39 gevallen). Ook nachtlawaai ressorteert onder de misdrijven tegen de persoon en het gezin. Het ergerlijke verschijnsel is ferm aan het dalen: van 40 noteringen in 2003 tot 13 nu. Niet minder dan 79 keer trokken mensen naar de politie voor beledigingen.

Traumatiserend

Een tweede grote categorie zijn de misdrijven tegen eigendom, 5267 feiten of 61% van het totaal. 163 diefstallen of afpersingen gingen gepaard met geweld. Topper is het aantal fietsdiefstallen. Met 1039 aangiften is dat heel wat meer dan de vorige jaren, maar dat komt omdat het gemakkelijker is geworden aangifte te doen: dat kan nu ook op de website van pzvlas.

Een stabiele tweede bij de eigendomsmisdrijven zijn de inbraken, 605 aangiften, op wat afstand gevolgd door de diefstallen uit wagens (345) en de winkeldiefstallen (303), allebei dalend. Verontrustend is dat bij de inbraken, de inbraken in woningen toenemen. Voor de slachtoffers is een dergelijk misdrijf veel confronterender dan bijvoorbeeld in scholen of kantines.

De autodiefstallen dalen gestaag. Een gevolg van aanhoudende preventiecampagnes? In 2005 waren er nog 81.Vooral Ford, BMW en Volkswagen blijken gegeerd door het geboefte. Zoals gezegd is Mercedes niet meer in trek.

Ook traumatiserend is een handtasroof. Het aantal aangiften blijft op een relatief hoog niveau: 50 per jaar. Voorts zijn er 15 diefstallen onder bedreiging van wapens genoteerd.

Flessentrekkerij

De analyse heeft ook een rubriekje 'witteboordencriminaliteit'. Ik denk evenwel niet dat slachtoffers van bedriegelijke faillissementen of van miljoenenverduisteringen zich wenden tot de lokale politie. Zo was er een enkele aangifte van een 'inbreuk in verband met de staat van faillissement' (waarschijnlijk zo iets als het leeghalen van een winkel na faillissement).

16 gevallen van heling (bezit of verkoop van gestolen goeds) spreken tot de verbeelding. Stijgend zijn ten slotte de gevallen van ... 'flessentrekkerij': het is nog niet zo lang strafbaar om ergens goed te gaan eten en dan leukweg te verklaren dat men geen geld heeft. Bereidheid tot afwassen pakt meestal niet meer.

Crimineel zat

Vermelden wij nog de categorie misdrijven tegen de openbare orde en veiligheid. Vooral valsheid in geschriften wordt aangegeven, maar het aantal feiten daalt: nog 53 in 2005. Er zijn ook 38 gevallen van valsmunterij aangegeven, een drama voor de betrokken winkelier.

Een laatste categorie groeit jaar na jaar: 'de misdrijven tegen bijzondere wetten': 390 drugsmisdrijven, 287 feiten van dronkenschap (crimineel zat dus), 239 inbreuken tegen het bevolkingsregister (?), 196 overtredingen van de vreemdelingenwetgeving, 136 milieumisdrijven, en zelfs 37 keer een misdadig gebruik van de informatica.

27-02-06

Manchester in Kortrijk

Wie noemt zijn bouwproject nu 'Manchester', naar de Engelse hoofdstad van de negentiende-eeuwse industrialisering met zijn gigantische wijken van al te vlug opgetrokken arbeidershuisjes? Toch is het de naam van een aangekondigd flatgebouw in de Stasegemsestraat. De Gentse Lofting Group was er eerst van plan om de gewezen Steverlyncksfabriek helemaal om te bouwen tot lofts. Een stuk van de fabriek hebben ze nu vrijgegeven voor een ander project.

 
Kortrijk heeft geen 19e-eeuwse gordel van arbeiderswoningen zoals Gent bijvoorbeeld (of Manchester). Hier en daar is er wel een straat die daaraan doet denken, en dat gaat nog het meest op voor de Stasegemsestraat. De straat werd jarenlang geteisterd door het omvangrijke krot van de gewezen Groeningeververij, in de volksmond 'Steverlyncksfabriek'. Een zucht van verlichting ging door de wijk toen de Gentse Lofting Group zijn oog liet vallen op de vuile boel. De projectontwikkelaar presteerde er het onmogelijke en verbouwde het grootste deel van de fabriek tot chique lofts.
 
Over die lofts zal ik het vandeweek nog hebben, maar nu eerst iets anders. De fabriek vormde niet een geheel. Door voortdurende uitbreidingen was het een aaneenschakeling van onderdelen. Het meest verkrot is een fabriekshal in de Stasegemsestraat die niets anders is dan een verbouwde rij arbeiderswoningen. Daarvan lofts maken, was zelfs voor een specialist als de Lofting Group te hoog gegrepen. Het onderdeel werd dan ook weer te koop aangeboden.
 
Het pand werd opgekocht door de firma Manchester, Zwevegem. Eventjes speelden de lokale sociale huisvestingsmaatschappijen (Zuid-West-Vlaamse Huisvestingsmaatschappij en Goedkope Woning Kortrijk) met de gedachte om gebruik te maken van hun voorkooprecht, voor de realisatie van een gemengd koop-huurproject. Maar zij zagen ervan af.
 
Intussen verkreeg Manchester van het stadsbestuur een gunstig advies voor de bouw van 31 appartementen met een gelijkvloerse parkeergarage met 30 stalplaatsen. Ook de stadsdiensten vinden dat de bouwfysische toestand van dit deel van de fabriek alleen afbraak en nieuwbouw toelaat. De vervangende nieuwbouw krijgt een hoofdbouwdiepte van 15,5 meter, een gelijkvloerse bouwdiepte van 20 meter en een kroonlijsthoogte die trapsgewijze schommelt tussen 10 en 19,2 meter. Aan de kant waar het flatgebouw paalt aan de achterzijde van de woningen in de Schaekenstraat is het gebouw lager.
 
Door afbraak van twee verloederde panden in de Stasegemsestraat wordt het binnengebied van de site zichtbaar en toegankelijk voor voetgangers en fietsers. Dat binnengebied wordt een tuin waarin industriële overblijfsels worden opgenomen. Daartoe wordt van de bestaande bouwdiepte van 30 meter een tiental meter afgenomen. De binnentuin wordt niet minder dan 40 meter breed. Aan de kant van de Schaekenstraat had de architect graag ruime terrassen gemaakt op de verdiepingen. Maar dat feest gaat niet door, om de inkijk in de private tuintjes te verhinderen.
 
Manchester schakelt een befaamd architectenbureau in: het Atelier voor Stedelijke Architectuur van Marnix Verstraeten, Gent. Het bureau heeft als referentie onder meer de fameuze verbouwing van het oudste sociale wooncomplex van Gent, de Cirk.
 
En vergeet de lelijke dingen die ik over de stad Manchester hebt verteld in mijn inleiding. De industriële hoofdstad van Engeland is immers weer geschiedenis aan het schrijven met een gedurfde stadsvernieuwingspolitiek.
 
 

26-02-06

ZONDAG 26 FEBRUARI 2006: de unieke droogloodsen van Kapel ter Bede

Het is een klein wonder dat ze er nog staat, de oude pannenfabriek 'du Littoral', op het adres Kapel ter Bede in Kortrijk, aan de voet van de 'Vlieberg'. Het is de enige plaats waar je nog een Zuid-West-Vlaamse pannenbakkerij in volle glorie kunt bewonderen met ovens, opslagplaatsen, droogruimten, schouw, machinezaal, ketelruimte en directiewoningen.

Een tijd geleden werd er zwaar geredetwist over het behoud van dit industrieel erfgoed, na stopzetting van de pannenproductie. De site is thans beschermd. Maar het behoud is pas verzekerd als er een herbestemming gevonden wordt en dat is nog niet het geval. De pannenfabriek staat in het midden van een gepland researchpark. Na het ontdekken van de monumentale oude fabriek, kun je heerlijke wandelingen maken in de omgeving.

Het was Ernest Dumolin, grootvader van de huidige topman van Koramic en regent van de Nationale Bank Christian, die in 1924 een pannenfabriek opende op de oever van de Vaart Kortrijk-Bossuit en aanpalend uitgestrekte gronden aankocht voor eventuele ontginning van klei. De fabriek kreeg de ronkende naam "NV Céramique et briqueterie méchanique du Littoral".

Vlieberg

De locatie was heel goed overdacht. Niet alleen was de belangrijkste grondstof aanwezig, Yperiaanse klei. De transportmogelijkheden waren eveneens ideaal met de waterweg (een rechtstreekse verbinding met het Waalse kolenbekken voor de aanvoer van de brandstof) en de spoorweg Kortrijk-Ronse (voor de afvoer van de produkten).

De site wordt in Kortrijk Kapel ter Bede genoemd, naar de nog steeds bestaande kapel uit 1609. De heuvel waarop kapel in de schaduw staat van het Koramic-hoofdkwartier en waarop het kasteel plaats moest maken voor de aanleg van de E17, draagt de naam 'Vlieberg', maar dat zijn ze in Kortrijk een beetje vergeten.

Littoral

Voordien had Ernest een steenbakkerij in Ramskapelle bij Nieuwpoort - vandaar 'du Littoral', of slaat littoral op de oever van de vaart? -, die in de Eerste Wereldoorlog in puin geschoten werd. Hij produceerde er van die gele bakstenen die zo typisch zijn voor de Westhoek. Ernest slaagde erin de oorlogschade te recupereren (Engelse steun) en stak dat geld in de bouw van een nieuwe fabriek in Kortrijk. De bijzondere kwaliteit van de klei die hij hier aantrof, Yperiaan, gaf hem de kans pannen te maken - die meer opbrachten - in plaats van bakstenen.

De fabriek werd gebouwd naar het voorbeeld van de pannenbakkerij van de Pottelberg (1880), waarin Ernest Dumolin ook participeerde. Daarin werd voor het eerst een technologische vernieuwing ingevoerd waaraan de pannenproductie in het Kortrijkse zijn grote opgang te danken heeft: de kunstmatige droogloodsen. De restwarmte van de bakovens werd door loodsen gejaagd waar de geperste natte dakpannen lagen te drogen. Dat verkortte het productieproces aanzienlijk.

In 1933 werd in de pannenfabriek van Kapel ter Bede de eerste tunneloven van België gebouwd. In de loop der jaren groeidde de fabriek als een bloemkool, ook profiterend van de enorme inspanningen voor wederopbouw in de frontstreek. Topproduct van de Koramic-groep is de befaamde 'Pottelberg Stormpan' geweest, die bij honderden miljoenen is verkocht en nog altijd op de meeste daken in ons land terug te vinden is.

Op het einde van de jaren vijftig kwamen de dakpannen minder in trek in de nieuwbouw en sukkelde de pannensector in crisis. Daarom schakelde de onderneming in 1959 gedeeltelijk over op de productie van prefabwanden met keramische wandtegels. In de jaren tachtig werd dan weer overgeschakeld op het vervaardigen van tegelpannen. Bij de bouw van de nieuwe productieeenheid sneuvelde een deel van de oorspronkelijke gebouwen.

Monumentaal

Van de monumentale fabriek van 1924 kun je toch nog belangrijke onderdelen bewonderen - doordat er een openbare weg dwars door het fabrieksterrein loopt, kun je dat zelfs van heel dichbij! De typische droogloodsen staan er nog, alsmede een machinekamer met waarempel zelfs nog twee stoommachines van 1925 (van het constructieatelier Van Coppenolle van Berchem-Kluisbergen), een voorbewerkingsruimte met opslagplaats, een elektriciteitscabine, een kantoorgebouw, een conciërgewoning, twee directeurswoningen en een baanwachterswoning aan de afgedankte spoorweg.

De panden zijn opgetrokken in baksteen natuurlijk, in een stijl met historiserende elementen. Ontwerper was de Izegemse bouwmeester W. Vercoutere.

SOS Kortrijk

In september 1998 gaf het Kortrijkse stadsbestuur gunstig advies voor de sloping van de resterende panden van de pannenfabriek op Kapel ter Bede. Adriaan Linters van de Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie ging in het verweer en wees op het unieke van de site. Eerder waren immers de pannenbakkerijen Sterreberg Aalbeke (vervangen door een nieuwe eenheid), nv Dakpannenfabrieken Lauwberg Lauwe (gesloopt) en nv Briqueteries Modernes van Zwevegem-Knokke (gesloopt) verdwenen. Met de verbouwing van de pannenbakkerij Pottelberg tot winkelcentrum konden de industriële archeologen zich niet geheel tevreden verklaren.

Het comité SOS Kortrijk waarin o.m. Philippe De Coene en ikzelf militeerden, schoot in actie en deed een aanvraag voor de bescherming als monument. Toenmalig Vlaams minister van Cultuur Luc Martens (CVP) nam de zaak ernstig op en besloot voor de sloping van de gebouwen voorlopig geen toestemming te verlenen.

Na een lange procedure volgde begin 2004 de voorlopige bescherming van het complex, door Vlaams minister van binnenlandse aangelegenheden Paul Van Grembergen, Spirit. De minister verklaarde: "Ik ken in het industrieel patrimonium van heel Vlaanderen geen gevel van een dergelijke oppervlakte". Begin 2005 kwam eindelijk de definitieve bescherming als monument.

Eigenaar Christian Dumolin, die eerst de zin niet inzag van het behoud, is inmiddels bijgedraaid. Hij blijft er evenwel bij dat een bescherming slechts zin heeft als er een herbestemming wordt gevonden. In een interview liet hij zich ooit ontvallen zes flessen champagne uit te loven voor wie hem een haalbaar idee aan de hand doet.

Vorig jaar maakte Vlaams minister van monumentenzorg Dirk Van Mechelen de nodige fondsen vrij om de droogloodsen (120 op 16 meter) wind- en waterdicht te maken. Het Vlaamse Gewest betaalt 60% eigenaar Koramic 40%; de totale kost bedraagt 1,25 miljoen euro.

Interessante hoek

De Littoralsite ligt in een gebied, de grote helling van de Vlieberg, van 10 hectare die recentelijk de bestemming van researchpark heeft gekregen. Aan de andere kant van de E17 komt het Deltapark, een industriegebied voor hoogwaardige activiteiten. Ook die terreinen waren vroeger eigendom van Koramic; het was eerst een kleigroeve en dan een stort om de put te vullen.

De omgeving van de pannenfabriek oogt nu nog redelijk landelijk, hoewel er al enkele indrukwekkende kantoorgebouwen in staan, o.m. het hoofdkwartier van Koramic. Lang zal het wel niet meer duren eer de bedrijfsgebouwen de horizon gaan vullen. Maar aangezien ontwikkelaar Leiedal veel belang hecht aan een zorgvuldige en in alle opzichten verantwoorde aanleg, zal het misschien een interessante hoek blijven om te wandelen.

Meer foto's op: http://kortrijkonvermoedehoekjes.skynetblogs.be

Zie ook: http://www.vvia.be/vviasites/8500_002.htm

25-02-06

IMOG gaat te rade bij Kortrijks staatssecretaris

Het is te gek om los te lopen. IMOG, de afvalintercommunale waarbij ook Kortrijk is aangesloten, wordt zwaar aangepakt door de belastingen omdat zij elektriciteit produceert uit de verbranding van het restafval. Neem dan eens een ecologisch verantwoorde maatregel! IMOG trekt samen met alle Belgische, ook Brusselse en Waalse, zusterintercommunales naar minister Didier Reynders (foto) en staatssecretaris voor administratieve vereenvoudiging Vincent Van Quickenborne, VLD Kortrijk, om een wetswijziging voor te stellen. Haalt de logica het van de bureaucratie?
 
De 'wet betreffende de organisatie van de gasmarkt en het fiscaal statuut van elektriciteitsproducenten' is even 'eenvoudig' als radicaal. Artikel 38 zegt dat ook de vennootschappen die 'bijkomstig' elektriciteit produceren voor de verkoop (zoals IMOG), na december 2006 voor àl hun activiteiten (dus ook de gescheiden afvalinzameling, compostering en andere fel gewaardeerde diensten aan de aangesloten gemeenten) venootschapsbelasting moeten betalen.
 
Dat wordt een ferme financiële streep door de rekening van de intercommunale en bijgevolg eveneens van de gemeenten en hun belastingbetalers. Eigenlijk is hier sprake van een fiscale straf voor gemeenten die zo ecologisch mogelijk proberen om te springen met hun afval. Uit de besprekingen in het parlement blijkt dat het nooit de bedoeling was om de afvalintercommunales te belasten. Toch heeft men de wet zo slordig ineengestoken dat zij er toch onder vallen.
 
IMOG en de andere intercommunales onderzoeken drie mogelijkheden om aan die onrechtvaardige belasting te ontsnappen. Een eerste mogelijkheid zou kunnen zijn dat men geen elektriciteit meer verkoopt maar stoom om elektriciteitsturbines op gang te brengen. De elektriciteit zou dan niet meer geproduceerd worden door de afvalverbrander maar door de koper van de stoomkracht. Het is nog maar de vraag of die truuk van de foor aanvaard wordt door de belastingen.
 
Een tweede mogelijkheid is om alle activiteiten die te maken hebben met energierecuperatie af te stoten en tegen een bepaalde vergoeding te laten verrichten door een derde. Ook dat is juridisch gezien geen simpele oplossing. Moet men de installaties verhuren of de elektriciteitsrecuperatie in concessie geven? Wie draait op voor de kosten bij pannes? Wat als er onvoldoende afval is om te verbranden? Wat als men de oven moet stilleggen bij onderhoudswerken? Het opstellen van het gepaste contract is een helse karwei. En dan moet men nog een partner vinden die wil meedoen. IMOG en collega's worden hierin bijgestaan door de advocatenassociatie Laga & Philippe/Deloitte (15.000 euro).
 
Het gemakkelijkst zou nog zijn dat de wet wordt aangepast. Het syndicaat van de Vlaamse afvalintercommunales, Interafval, heeft daarom samen met zijn Waalse evenknie Copidec een wettekstwijziging voorbereid. Die tekst wordt voorgelegd aan minister van Financiën Didier Reynders en aan staatssecretaris voor administratieve vereenvoudiging Vincent Van Quickenborne, VLD en van Kortrijk. Ik ben eens benieuwd of deze kafkaiaanse toestand kan opgeklaard worden.

24-02-06

Goedkope Woning bouwt 36 sociale appartementen aan Gentpoort

 

De Kortrijkse sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning bouwt binnenkort 36 sociale appartementen aan het rondpunt aan het begin van de Gentsesteenweg. De stad heeft uiteindelijk gunstig advies uitgebracht. Het project is al acht jaar oud en er werd duchtig over gediscussieerd tussen de stad en de huisvestingsmaatschappij. Het bereikte compromis is beter dan het oorspronkelijke ontwerp.
 
Als voorzitter van Goedkope Woning cvba kan ik niet zeggen dat dit bouwdossier vlot van stapel liep. In 1998 kon de maatschappij, toen nog onder het voorzitterschap van gewezen burgemeester Antoon Sansen, redelijk gemakkelijk de afgedankte boekbinderij Gutenberg van het staalboekbedrijf Soenen aankopen in de Harelbeeksestraat. Heel wat moeilijker verliep de aankoop van een restgrond van 365 m² van het Vlaamse Gewest aan het begin van de Gentsesteenweg, een restant van de aanleg van het rondpunt Gentpoort. Dat leverde een eerste vertraging op.
 
Volgens het oorspronkelijke ontwerp, van de architectengroep Julo, Jos en Alex Demeyere, zouden er 43 appartementen, 10 garages en 36 m² fietsberging worden gebouwd. De stedelijke diensten hadden twee bezwaren: er waren teveel appartementen met 1 slaapkamer en er waren te weinig autostalplaatsen.
 
Volgens de stedelijke diensten stevenden wij met al die flatjes met een enkele slaapkamer af op een concentratie van sociale problemen. Nochtans vormde die categorie van woongelegenheden toen veruit de langste wachtlijst. Ook in Kortrijk doet zich het verschijnsel van gezinsverdunning voor. Na een lange discussie is het totale aantal appartementen verminderd tot 36 en staan er nu 22 tweeslaapkamerappartementen in het ontwerp.
 
Tweekamerflats
 
Intussen zijn ook in de maatschappij Goedkope Woning zelf de geesten gerijpt. We stelden vast dat er hoe langer hoe meer alleenstaanden zijn met bezoekrecht van kinderen die zijn toevertrouwd aan hun ex. Ook zijn er meer jonge grootouders die graag even kleinkinderen ontvangen voor enkele dagen. En ten slotte moeten koppels soms om medische redenen apart slapen, bijvoorbeeld omdat een partner slaapt aan een beademingsmachine. Het is dus logisch om eveneens alleenstaanden en koppels zonder kinderlast recht te geven op een woongelegenheid met twee slaapkamers. Daarom hebben wij de wachtlijsten van woongelegenheden met een en met twee slaapkamers ineengeschoven.
 
In de kwestie van het aantal garages hebben wij slechts schoorvoetend toegegeven. Wij begrijpen het stadsbestuur dat het bestaande parkeerprobleem in de buurt niet wil verergeren. Maar wij konden een alternatief aanbieden met ons overschot aan stalplaatsen in ons nabijgelegen project Vaartstraat. Een ander beschouwing was dat wij slechts extra garages konden bouwen als wij dat ondergronds deden; dat heeft een stevig prijskaartje.
 
Wij zijn overstag gegaan op het moment dat het stadsbestuur zich bereid verklaarde om Goedkope Woning bij wijze van compensatie een financiële vergoeding toe te kennen van 75.000 euro. Het compromis bestaat erin dat de garages niet helemaal ondergronds worden gebouwd, maar halfverzonken. Dat heeft als extra voordeel dat de gelijkvloerse appartementen aan de kant van het zeer drukke rondpunt 1,2 meter boven het straatniveau komen. De bewoners krijgen op die manier meer privacy en meer afstand van de onophoudelijke verkeersstroom.
 
Door die halve kelderverdieping wordt het flatgebouw met zijn 13 meter kroonlijsthoogte een meter hoger dan in het geldende BPA is voorgeschreven. Dat BPA dateert van 1994 en is opgesteld door Leiedal. Er komen 4 bouwlagen en een teruggetrokken 5de laag. Het dak wordt een groendak, een opvallend voorbeeld voor het bouwpubliek (zie het stukje van 14 februari jl.). Er komt tevens een regenwaterput van 30.000 liter.
 
Kwalitatief gebouw
 
Het niet al te grote bouwperceel, met inbegrip van de nog te slopen ruïne van de boekbinderij Gutenberg, vergt een volledige bebouwing. Daardoor moet de gevel de vloeiende lijn van het voetpad volgen die veroorzaakt wordt door het rondpunt. Aangezien het project gelegen is aan een van de drukste invalswegen van de stad, is bijzondere aandacht besteed aan de architectuur. Volgens het gunstige advies van de stad mag men spreken van "een kwalitatief gebouw". Biizondere waardering heeft het stadsbestuur voor de sobere vormgeving en het weloverwogen materiaalgebruik.
 
Overbouwd door de boekbinderij zit in het bouwperceel nog een kapelletje van 2 m² gewijd aan 'Onze-Lieve-Vrouw van Groeninge'. Er hangt een replica van een gulden spoor. Naar verluidt, zou het beschermd zijn als neogotisch monument uit de jaren 1870. Het is gebouwd door een even vrome als vlaamsgezinde vrijgezel. Dat kapelletje wordt opgenomen in het ontwerp en zal ingevoegd worden in een appartement.
 
Het gunstig advies van Stad Kortrijk gaat nu naar de Provinciale Directie ROHM (Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg) in Brugge. Laat ons hopen dat er vlug een bouwvergunning komt. Dan kunnen wij in gestrekte draf naar de aanbesteding en naar de realisatie. Niet alleen is er een hoge nood aan meer sociale huurappartementen; het is ook dringend dat er daar een vuile hoek wordt opgeruimd.

23-02-06

Zelfverklaarde zakkenroller bouwt slunsebrug over Oude Leie

Er circuleert een intrigerende kettingbrief op het internet, voor een uniek kunstproject op de Oude Leie. Kunstenaar zoekt vodden. Met jouw en mijn oude kleren, en die van mijn schoonmoeder, bouwt de Kosovaar Sislej Xhafa een niet al te getrouwe maar zeer kleurrijke kopie van de Broelbrug. Tegen 2 juni 2006. Liebaert Projects van gynaecoloog Gery Van Tendeloo haalt de gewezen 'zakkenroller' naar Kortrijk.

De stichting voor hedendaagse beeldende kunst Liebaert Projects wil in juni 2006 een uniek kunstproject brengen in Kortrijk. Het wordt een replica van het Broelbrugje, gemaakt door Sislej Xhafa, die zijn kunstwerk - in alle betekenissen een 'kunstwerk' - de naam geeft van 'Livelihood rainbow on Broel'. De nieuwe brug - nog maar eentje, maar een tijdelijk exemplaar - komt op 50 meter van de Broeltorens (niet naar het herenhuis van de burgemeester toe, maar in de richting van de Leiebrug). De brug moet bekleed worden met een mozaïek van kleurrijke afgedragen kleren van Kortrijkzanen. Naar berekening van de kunstenaar zijn er 5.000 stuks nodig.

Kettingmail

De kettingmail heeft als bedoeling voldoende mensen warm te maken om gekleurde - hoe feller hoe liever - kledij af te staan voor het kunstwerk. Speciaal voor dat project worden op de binnenkoer van het stadhuis  containers geplaatst waarin je de bonte vodden (slunsen) kunt stoppen. Je kan je afdragertjes ook kwijt op de parking van de Kringloopwinkel, Magdalenastraat 15a. Grote hoeveelheden komt het team van de Kringloopwinkel zelfs gratis ophalen (tel. 056 23 29 40).

Een derde mogelijkheid is de kleren te bezorgen aan de verzender van de mail. Aangezien het een kettingmail is, zal dat een massa volk in beweging en in contact met elkaar brengen. Ikzelf kreeg de mail van Dirk De Meester, Marksesteenweg 47 in Kortrijk, dirk.de.meester@skynet.be.

Uiteraard vraagt de kettingmail ook om hem door te sturen naar 10 vrienden uit de streek. Al wie meewerkt, is eregenodigde op het volksfeest dat georganiseerd wordt bij de opening van de brug op vrijdag 2 juni 2006 om 18.30 uur op de Broelkaai. Drie weken later wordt het bouwwerk alweer gesloopt en gaan de vodden om hygiënische redenen in de fik.

Sislej Xhafa

De 36-jarige kunstenaar Sislej Xhafa (Pujo, 1970) heeft een even kleurrijke artiestencarrière als zijn gepland kunstwerk op de Oude Leie. Zoals zoveel Albanezen en Kossovaren (Albanezen in een door Servië opgeëiste landstreek) beproefde hij zijn geluk in Italië. Zelf vertelt hij dat hij overleefde als zakkenroller op de Piazza della Signora in Milaan, maar geloof hem niet. Hij studeerde in 1991 en 92 in de prestigieuze Chelsea School of Arts in Londen en in de periode 1993-97 in de Academia van Firenze. In 1994 liep hij stage in het befaamde Minneapolis College of Art and Design in de VS.

Hij houdt ervan mensen in beweging te brengen met zijn kunst. Zo zamelde hij in 2001 in Gent (SMAK) flessen sterke drank in waarmee hij een letterlijk drankstalletje bouwde in de vorm van een cilinder van 3 meter hoog. Na twee dagen had het enthousiaste publiek de drankvoorraad ter plekke gekraakt en schoot van het kunstwerk alleen nog de herinnering over. Het jaar voordien had hij in hetzelfde Gentse museum voor hedendaagse kunst een concert gegeven met het Filharmonisch Orkest van Vlaanderen, waarbij de muzikanten voor de gelegenheid allen een bivakmuts hadden aangetrokken. Ze zagen eruit als een muzikale meute terroristen.

In de Biënnale van Venetië, het tweejaarlijkse internationale kunstconcilie, forceerde hij op zijn eentje een deelname van Albanië. In 1997 liep hij er rond in het plunje van de nationale Albanese voetbalploeg. Hij klampte er de bezoekers aan met de uitnodiging om met hem een partijtje voetbal te spelen. Aan de pers legde hij uit dat hij het wandelend nationale paviljoen van Albanië was, een land dat niet eens een invitatie had gekregen.

Dat werd twee biënnales later goedgemaakt en het was Sislej Xhafa zelf die zijn land mocht vertegenwoordigen. Hij maakte de installatie Ceremonial Crying, een 23 meter hoge pinnenmuts met twee gaten waaruit voortdurend water stroomde. Aan de ene journaliste vertelde hij dat het een masker was van de Ku Klux Klan; de andere kreeg te horen dat het een zotskap was uit een Zuid-Spaanse processie. In elk geval wilde hij afrekenen met de angst van het rijke Westen voor de 'vreemdelingen'. Hetzelfde kunstwerk stond vorig jaar op de kunsttentoonstelling Delicious in Sint-Truiden waar het op het militair domein van Brustem het militaire verleden van de stad in herinnering bracht.

Sislej Xhafa steekt altijd een boodschap achter zijn werk, dus ook bij zijn geplande kunstwerk in Kortrijk. De tweede Broelbrug moet volgens hem het Kunsteneiland Buda verbinden met het alledaagse leven in Kortrijk. Tiens, zou dat misschien nodig zijn?

22-02-06

Cambio autodelen ook in Kortrijk?

Kunnen wij binnenkort ook in Kortrijk genieten van Cambio, een voordelige formule van autodelen? Het hangt ervan af wat de resultaten zijn van de haalbaarheidsenquête die nog loopt tot 15 maart. Hoe meer belangstellenden de enquête invullen, hoe meer kans dat er Cambio-standplaatsen komen in onze stad. In Gent, Brugge en Leuven loopt het project al geruime tijd; in Antwerpen is men pas gestart.
 
Cambio is een initiatief van Taxistop en de VTB-VAB, waarin ook de openbare vervoersmaatschappijen MIVB en De Lijn participeren. Als je niet elke dag een wagen nodig hebt, biedt het een interessante formule. Je hebt altijd een gepaste wagen naar keuze ter beschikking op momenten dat je er werkelijk een nodig hebt. Van onderhoud, verzekering, keuring en zelfs tanken hoef je je niet veel aan te trekken. Je krijgt een gedetailleerde factuur en je betaalt alleen je eigen gebruik van de wagen.
 
Wie aansluit bij Cambio ontvangt een Cambio-kaart met persoonlijke PIN-code. Daarmee heb je toegang tot alle Cambio-wagens in alle Cambio-steden (tot heden: Antwerpen, Brugge, Brussel, Gent, Leuven, Luik, Namen en Louvain-la-Neuve). Je reserveert de auto waar je dat wenst; dat kan telefonisch en op het internet, de klok rond. Je haalt de wagen af op zijn standplaats en je brengt hem er terug na gebruik. Maandelijks krijg je een afrekening. Je hebt keuzes tussen wagens in 4 klassen. In klasse 1 vind je bijvoorbeeld een Corsa C 3 doors; in klasse 2 een Renault Kangoo; in klasse 3 een Astra Break G; en in klasse 4 een Opel Zafira.
 
Tarieven
 
Cambio autodelen is op het eerste gezicht niet goedkoop. Maar reken eens precies uit wat een eigen wagen kost zonder dat je er een kilometer mee gereden hebt: je zal versteld staan van de besparing die je kunt doen door over te stappen op autodelen. Cambio maakt je in feite bewust van dat vele geld dat je geruisloos kwijtspeelt door koning auto. Op de website van Cambio biedt Testaankoop een test aan om te berekenen of in jouw geval het autodelen voordelig is in vergelijking met een eigen wagen.
 
Er zijn drie basistarieven. Het Starttarief is voordelig als je minder dan 60 km per maand rijdt (alleen op zaterdag naar de Aldi en Delhaize bijvoorbeeld). je hebt lage instap- en abonnementskosten maar hogere gebruikskosten. Voor de meeste autogebruikers is het Bonustarief ideaal: lagere abonnementskost en voordelige gebruikskosten. Wie meer dat 170 km per maand rijdt, opteert het beste voor het Comforttarief: een iets hogere vaste kost, maar de voordeligste gebruikskosten.
 
In de formule Starttarief betaal je een eenmalige instapbijdrage van 33 euro en een maandelijkse abonnementsprijs van 3,3 euro. In het Bonustarief moet je 600 euro investeren in het project - je krijgt dat bedrag terug bij opzegging -, en betaal je 66 euro instapbijdrage en 6,6 euro voor het maandelijkse abonnement. In het Comforttarief komt daar nog eens 132 euro jaartoeslag bij.
 
Daar bovenop betaal je ook nog de gebruikskosten, een combinatie van een prijs per uur en een prijs per kilometer. De gebruikskosten variëren per klasse van wagen en zijn het hoogst in de Startformule: per uur tussen 2 (klasse 1) en 4,6 euro (klasse 5), en per kilometer (brandstof inbegrepen!) tussen 0,33 euro (klasse 1) en 0,41 euro (klasse 4 en 5); vanaf 101 km is er een ernstige afslag.
 
In de Bonusformule (voor de doorsneechauffeur) schommelt de uurprijs tussen de 1,75 euro (klasse 1) en de 3,95 euro (klasse 5). Er is ook een dagprijs mogelijk (24 uur): tussen 21 en 40 euro, en een weekprijs (7 volle dagen): tussen 125 en 240 euro. Daarbij komt nog de kilometerprijs (brandstof inbegrepen!) die schommelt tussen 0,24 en 0,36 euro per km onder de 100 km en tussen 0,20 en 0,25 euro boven de 100 km. De gebruikskosten zijn nog beduidend voordeliger in de Comfortformule.
 
Die uurprijs vind ik toch wat eigenaardig. Dat moet toch de chauffeurs aanzetten tot rap rijden en is een element van stress bij het gebruik. 's Nachts (van 23 tot 7 uur) betaal je evenwel geen uurprijs. Alle prijzen zijn inclusief brandstof, pechhulp, omnium en BTW. Bedrijven en professionele gebruikers kunnen goedkopere voorwaarden krijgen.
 
Daarenboven zijn er verschillende promoties. Zo krijgen jaarabonnees van de MIVB een korting bij Cambio van 25% op het abonnement en de financieringsbijdrage in de Bonusformule. Leden van de Fietsersbond krijgen een korting van 10 euro op de instapkost. En Stad Gent heeft voor haar personeel ook een fikse korting op de instapprijs bedongen - een suggestie voor het stadspersoneel van Kortrijk?
 
Het vermelden waard is het gratis busabonnement dat te verdienen valt bij De Lijn als men zijn eigen wagen opdoekt. Cambio maakt dat praktisch mogelijk.
 
 

21-02-06

Het ambetantste stuk van de Leiewerken is gestart

 
De Leiewerken in de Kortrijkse binnenstad zijn hun ambetantste fase ingegaan. Het duurt allemaal veel langer dan voorzien. Maar het resultaat zal de moeite zijn. De vraag is: in welk jaar?
 
Toen hij op 1 juli 1997 de aftrap gaf van de Leieverbredingswerken in Kortrijk, waarschuwde toenmalig Vlaams minister van Openbare Werken Eddy Baldewijns, SP, dat de werken misschien wel eens tot 2003 konden duren. Intussen schrijven wij 2006, en de ambetantste fasen van de opdracht zijn nog maar pas gestart.
 
Fase 1
 
Zelfs de eerste fase van de modernisering van de Kortrijkse doortocht is nog verre van afgewerkt. Zeven jaar was de Diksmuidekaai afgesloten voor alle verkeer. Intussen zijn de Groeningebrug (Kromme Leirens), het Albertpark en de promenade op de nieuwe Diksmuidekaai gewoonweg prachtig. De spectaculaire skatebowl lonkt uitdagend. Ik zwijg zedig over de nieuwe Dambrug, die zo laag is dat ze dienst kan doen als hoogtebegrenzer voor plezierbootjes.
 
Maar de aangehoopte IJzerkaai ligt er nog altijd bij als een van de verwoeste gewesten. De burgemeester belooft daar de aanleg van een 'Budabeach' - vermetele belofte: is een strand zonder zwemwater niet zoiets als een café zonder bier? Als schepen Philippe De Coene zorgt voor een ietwat aantrekkelijk park, zou ik al tevreden zijn.
 
Die heraanleg van de IJzerkaai wacht op de bouw van de Collegebrug, een kunstwerk dat de stad ter elfder ure nog kon afdwingen van het Vlaamse Gewest. Als extra compensatie voor doorstane smarten mag die 207 meter lange voetgangers- en fietsbrug er wel wezen. De hangbrug zal dubbel zoveel kosten als normaal: 4,5 miljoen euro. De geplande uitvoeringstermijn is 15 maanden; alleen al de levering van de speciale kabels vergt 6 maanden.
 
Fase 2
 
De tweede fase is ondertussen bijna afgewerkt. Het betreft de verbreding aan het andere uiteinde van de rivier, naar Bissegem toe. Daar is een nieuwe brug gebouwd voor de Westelijke Ring, een nieuw stuk van de binnenring ter verlichting van de verkeersriool Noordstraat-Beheerstraat.
 
Aan de Havenkaai, de laadkoer in de Beheerstraat en verderop langs de Leie waar tot voor enkele jaren de steenhopen van materialenhandel Despriet lagen, is een bocht van de Leie rechtgetrokken. De werken liepen van stapel op 19 april 2004 en het einde wordt verwacht tegen 'het bouwverlof'.
 
Fase 3 - Westelijke Ring
 
De derde fase is cruciaal. Ze omvat zowel de bouw van de Westelijke Ring als de verbreding van de Golden River in het eigenlijke hart van de stad.
 
De aanleg van de Westelijke Ring startte op 3 oktober 2005. De nieuwe verkeerscollector krijgt twee rijstroken met aan weerszijden smalle 'ventwegen' - een ventweg is dat hetzelfde als een 'manpad'? - voor plaatselijk verkeer en vrijliggende fietspaden.
 
Aan de Overleise kant eindigt de Westelijke Ring op een nieuwe rotonde op de Meensesteenweg tussen de Meensepoort en de voetbalterreinen van KVK. De bouw van de rotonde wordt binnen veertien dagen aangevat. Het drukke verkeer op de verkeersader wordt op geen enkel moment onderbroken.
 
Aan de andere kant loopt de weg voorlopig tot aan de Magdalenastraat. Later gaat hij tot het knooppunt Appel waar een 'kluifrotonde' wordt aangelegd. Als we in de appelsfeer willen blijven, zouden we het beter hebben over een 'klokhuisrotonde'.
 
Hoe je ze ook noemt, die rotonde laat zich niet zo gemakkelijk aanleggen: er steekt een kluwen van nutsleidingen onder. De nutsmaatschappijen vragen drie maanden om alle leidingen effen te leggen en van de stad mogen ze maar beginnen op 15 augustus 2006. Toch zal de Westelijke Ring tot aan de Magdalenastraat al van de zomer in gebruik kunnen genomen worden.
 
Een nevenklus bij de Westelijke Ring is de bouw van een voetgangers- en fietserstunnel onder de Beheerstraat in het verlengde van de Burgemeester Nolfstraat, van de ene rechtbank naar de andere als het ware. Alles wat met de Westelijke Ring heeft te maken, kost 11,9 miljoen euro. De opening van de volledige Westelijke Ring staat geprogrammeerd voor het bouwverlof van volgend jaar.

Faze 3 - de stadskaaien

Het andere deel van de derde fase is de bouw van de nieuwe kaaimuren tussen de Gerechtshofbrug en de Budabrug. Het voorspel van die werken is al voltooid: gas-, water-, elektriciteit-, telefoon- en computerleidingen zijn al op de juiste plek gelegd. Dat is gebeurd in december 2005 en januari 2006.

Een paar weken geleden is men dan begonnen met het serieuzere werk: de bouw van de kaaimuren die in de plaats komen van de prachtige bakstenen watergang van rond de eerste wereldoorlog (foto). De Leie is er nu 17,5 meter breed; dat moet er 30,5 worden. De klus omvat het installeren van de paalfundering met schroefpalen, het intrillen van damplanken, de nodige betonwerken en de afwerking van de kaaimuur.

Men hoopt in 100 werkdagen gedaan te hebben, maar onverwachte hindernissen in de ondergrond (vestingswerken, afvalstorten, enzovoort) zijn niet uitgesloten. Een moeilijkheid is dat de beschikbare ruimte op de Fabriekskaai ter hoogte van de woningenrij zeer beperkt is. Er moet ook rekening worden gehouden met de aanwezigheid van het hospitaal op de Budaoever van dit Leiestuk. De werken, bijvoorbeeld de trillingen en het geluid, mogen de vaak delicate medische operaties niet hinderen.

Aansluitend op de bouw van de kademuren neemt Aquafin de gelegenheid te baat om er ook haar persleiding-afvalwatercollector aan te leggen tussen de Diksmuidekaai en de Vlaskaai. Ter hoogte van de Budabrug liggen nog nutsleidingen in de weg.

Pas na dat alles kan de wegbedekking aangebracht worden. Ook hier worden het betoverend mooie promenades met een 8 meter breed wandel- en fietspad in de aard van de nieuwe Diksmuidekaai. Het streefdoel is om alles tegen juli 2007 rond te hebben. Daarna kunnen ook de aanpalende straten in het nieuw worden gestoken: een opdracht voor de stad.

Fase 4

De vierde fase moet naadloos aansluiten aan de voltooiing van de Westelijke Ring halverwege 2007 en zal een kleine 2 jaar in beslag nemen. Het betreft een grondige verbouwing van de noordelijke oever van het eiland Buda. Aan de tip, waar de oude en de nieuwe Leie uit elkaar gaan, komt er grond bij. Aan de overkant van de Nijverheidskaai-Fabriekskaai verliest het hospitaal een strook grond voor de verbreding.

In diezelfde periode wordt de bestaande gerechtshofbrug afgebroken en vervangen door een kunstwerk van het Ingenieursbureau Greisch, een tuibrug hangend aan kabels die zijn vastgemaakt aan masten kant Beheerstraat. Men gaat van de veronderstelling uit dat het doorbreken van de verkeersstroom Noordstraat-Beheerstraat zal opgevangen worden over de nieuwe Westelijke Ring.

Fase 5

Nog ingrijpender voor het stadscentrum is ten slotte de vijfde fase. De Budabrug wordt door stokoude Overleienaars nog wel eens de Kemelbrug genoemd, naar haar hoge bult. Maar ze is niet hoog genoeg om de verwachte containerduwvaarten doorgang te verlenen. Er komt een ophaalbrug. En  daarmee komt een einde aan de eeuwenlange vaste oeververbinding in de as Sint-Jansput, Overleiestraat, Budastraat, Leiestraat, Grote Markt, Doorniksestraat.

Ooit is de belofte gemaakt dat de Budabrug maar zou opgehaald worden buiten de piekuren van het autoverkeer; we zien wel.

Stroomopwaarts is er nu nog de Reepbrug, die de Fabriekskaai met de Dolfijnkaai (Buda) verbindt. Heel aanvankelijk was er een plan om daarvan de centrale verkeersader te maken ter vervanging van de vaste Budabrug. Toen men inzag dat men op die manier een veel te grote verkeerdruk zou leggen op de rustige woonstraten van Overleie (Schinkelstraat, Recollettenstraat, enz.), wou men de brug simpelweg geheel schrappen. Uiteindelijk heeft men de wijze beslissing genomen om er een voetgangersbrug te bouwen, naar een ontwerp van de Nederlandse bouwmeester Swarts. In 2008?

Nadien resten alleen nog wat oeverwerken buiten het stadscentrum, stroomopwaarts voorbij de Westelijke Ring, stroomafwaarts voorbij het Albertpark (Wikings).

Voor de omwonenden van die reusachtige ingreep in het stadsweefsel worden het moeilijke jaren. Voor het verkeer tussen Overleie en het stadsmidden eveneens. Mensen met tijd kunnen er de spectaculaire activiteiten volgen. Maar het staat vast dat de omgeving en de verkeerssituatie na de werken beter zal zijn dan nu het geval is.

In elk geval wordt op die manier de laatste flessenhals opgedoekt in het waterwegennet tussen de Seine en de Antwerpse wereldhaven. Laat ons hopen dat de verwachte toename van de binnenvaart realiteit zal worden en een aanzienlijk deel vrachtverkeer van het overbelast wegennet zal weghalen.

 

Meer informatie bij Waterwegen en Zeekanaal nv, Afdeling Bovenschelde, Nederkouter 28, 9000 Gent: ing. Humbert Vervaeke - 056/23 60 11, en ir. Peter De Meyer - 09/268 02 11, bovenschelde@lin.vlaanderen.be. Op de terreinen van de gewezen textielfabriek De Kien, Nijverheidskaai 1, staat een permanente informatieve tentoonstelling over de Leiewerken.