21-02-06

Het ambetantste stuk van de Leiewerken is gestart

 
De Leiewerken in de Kortrijkse binnenstad zijn hun ambetantste fase ingegaan. Het duurt allemaal veel langer dan voorzien. Maar het resultaat zal de moeite zijn. De vraag is: in welk jaar?
 
Toen hij op 1 juli 1997 de aftrap gaf van de Leieverbredingswerken in Kortrijk, waarschuwde toenmalig Vlaams minister van Openbare Werken Eddy Baldewijns, SP, dat de werken misschien wel eens tot 2003 konden duren. Intussen schrijven wij 2006, en de ambetantste fasen van de opdracht zijn nog maar pas gestart.
 
Fase 1
 
Zelfs de eerste fase van de modernisering van de Kortrijkse doortocht is nog verre van afgewerkt. Zeven jaar was de Diksmuidekaai afgesloten voor alle verkeer. Intussen zijn de Groeningebrug (Kromme Leirens), het Albertpark en de promenade op de nieuwe Diksmuidekaai gewoonweg prachtig. De spectaculaire skatebowl lonkt uitdagend. Ik zwijg zedig over de nieuwe Dambrug, die zo laag is dat ze dienst kan doen als hoogtebegrenzer voor plezierbootjes.
 
Maar de aangehoopte IJzerkaai ligt er nog altijd bij als een van de verwoeste gewesten. De burgemeester belooft daar de aanleg van een 'Budabeach' - vermetele belofte: is een strand zonder zwemwater niet zoiets als een café zonder bier? Als schepen Philippe De Coene zorgt voor een ietwat aantrekkelijk park, zou ik al tevreden zijn.
 
Die heraanleg van de IJzerkaai wacht op de bouw van de Collegebrug, een kunstwerk dat de stad ter elfder ure nog kon afdwingen van het Vlaamse Gewest. Als extra compensatie voor doorstane smarten mag die 207 meter lange voetgangers- en fietsbrug er wel wezen. De hangbrug zal dubbel zoveel kosten als normaal: 4,5 miljoen euro. De geplande uitvoeringstermijn is 15 maanden; alleen al de levering van de speciale kabels vergt 6 maanden.
 
Fase 2
 
De tweede fase is ondertussen bijna afgewerkt. Het betreft de verbreding aan het andere uiteinde van de rivier, naar Bissegem toe. Daar is een nieuwe brug gebouwd voor de Westelijke Ring, een nieuw stuk van de binnenring ter verlichting van de verkeersriool Noordstraat-Beheerstraat.
 
Aan de Havenkaai, de laadkoer in de Beheerstraat en verderop langs de Leie waar tot voor enkele jaren de steenhopen van materialenhandel Despriet lagen, is een bocht van de Leie rechtgetrokken. De werken liepen van stapel op 19 april 2004 en het einde wordt verwacht tegen 'het bouwverlof'.
 
Fase 3 - Westelijke Ring
 
De derde fase is cruciaal. Ze omvat zowel de bouw van de Westelijke Ring als de verbreding van de Golden River in het eigenlijke hart van de stad.
 
De aanleg van de Westelijke Ring startte op 3 oktober 2005. De nieuwe verkeerscollector krijgt twee rijstroken met aan weerszijden smalle 'ventwegen' - een ventweg is dat hetzelfde als een 'manpad'? - voor plaatselijk verkeer en vrijliggende fietspaden.
 
Aan de Overleise kant eindigt de Westelijke Ring op een nieuwe rotonde op de Meensesteenweg tussen de Meensepoort en de voetbalterreinen van KVK. De bouw van de rotonde wordt binnen veertien dagen aangevat. Het drukke verkeer op de verkeersader wordt op geen enkel moment onderbroken.
 
Aan de andere kant loopt de weg voorlopig tot aan de Magdalenastraat. Later gaat hij tot het knooppunt Appel waar een 'kluifrotonde' wordt aangelegd. Als we in de appelsfeer willen blijven, zouden we het beter hebben over een 'klokhuisrotonde'.
 
Hoe je ze ook noemt, die rotonde laat zich niet zo gemakkelijk aanleggen: er steekt een kluwen van nutsleidingen onder. De nutsmaatschappijen vragen drie maanden om alle leidingen effen te leggen en van de stad mogen ze maar beginnen op 15 augustus 2006. Toch zal de Westelijke Ring tot aan de Magdalenastraat al van de zomer in gebruik kunnen genomen worden.
 
Een nevenklus bij de Westelijke Ring is de bouw van een voetgangers- en fietserstunnel onder de Beheerstraat in het verlengde van de Burgemeester Nolfstraat, van de ene rechtbank naar de andere als het ware. Alles wat met de Westelijke Ring heeft te maken, kost 11,9 miljoen euro. De opening van de volledige Westelijke Ring staat geprogrammeerd voor het bouwverlof van volgend jaar.

Faze 3 - de stadskaaien

Het andere deel van de derde fase is de bouw van de nieuwe kaaimuren tussen de Gerechtshofbrug en de Budabrug. Het voorspel van die werken is al voltooid: gas-, water-, elektriciteit-, telefoon- en computerleidingen zijn al op de juiste plek gelegd. Dat is gebeurd in december 2005 en januari 2006.

Een paar weken geleden is men dan begonnen met het serieuzere werk: de bouw van de kaaimuren die in de plaats komen van de prachtige bakstenen watergang van rond de eerste wereldoorlog (foto). De Leie is er nu 17,5 meter breed; dat moet er 30,5 worden. De klus omvat het installeren van de paalfundering met schroefpalen, het intrillen van damplanken, de nodige betonwerken en de afwerking van de kaaimuur.

Men hoopt in 100 werkdagen gedaan te hebben, maar onverwachte hindernissen in de ondergrond (vestingswerken, afvalstorten, enzovoort) zijn niet uitgesloten. Een moeilijkheid is dat de beschikbare ruimte op de Fabriekskaai ter hoogte van de woningenrij zeer beperkt is. Er moet ook rekening worden gehouden met de aanwezigheid van het hospitaal op de Budaoever van dit Leiestuk. De werken, bijvoorbeeld de trillingen en het geluid, mogen de vaak delicate medische operaties niet hinderen.

Aansluitend op de bouw van de kademuren neemt Aquafin de gelegenheid te baat om er ook haar persleiding-afvalwatercollector aan te leggen tussen de Diksmuidekaai en de Vlaskaai. Ter hoogte van de Budabrug liggen nog nutsleidingen in de weg.

Pas na dat alles kan de wegbedekking aangebracht worden. Ook hier worden het betoverend mooie promenades met een 8 meter breed wandel- en fietspad in de aard van de nieuwe Diksmuidekaai. Het streefdoel is om alles tegen juli 2007 rond te hebben. Daarna kunnen ook de aanpalende straten in het nieuw worden gestoken: een opdracht voor de stad.

Fase 4

De vierde fase moet naadloos aansluiten aan de voltooiing van de Westelijke Ring halverwege 2007 en zal een kleine 2 jaar in beslag nemen. Het betreft een grondige verbouwing van de noordelijke oever van het eiland Buda. Aan de tip, waar de oude en de nieuwe Leie uit elkaar gaan, komt er grond bij. Aan de overkant van de Nijverheidskaai-Fabriekskaai verliest het hospitaal een strook grond voor de verbreding.

In diezelfde periode wordt de bestaande gerechtshofbrug afgebroken en vervangen door een kunstwerk van het Ingenieursbureau Greisch, een tuibrug hangend aan kabels die zijn vastgemaakt aan masten kant Beheerstraat. Men gaat van de veronderstelling uit dat het doorbreken van de verkeersstroom Noordstraat-Beheerstraat zal opgevangen worden over de nieuwe Westelijke Ring.

Fase 5

Nog ingrijpender voor het stadscentrum is ten slotte de vijfde fase. De Budabrug wordt door stokoude Overleienaars nog wel eens de Kemelbrug genoemd, naar haar hoge bult. Maar ze is niet hoog genoeg om de verwachte containerduwvaarten doorgang te verlenen. Er komt een ophaalbrug. En  daarmee komt een einde aan de eeuwenlange vaste oeververbinding in de as Sint-Jansput, Overleiestraat, Budastraat, Leiestraat, Grote Markt, Doorniksestraat.

Ooit is de belofte gemaakt dat de Budabrug maar zou opgehaald worden buiten de piekuren van het autoverkeer; we zien wel.

Stroomopwaarts is er nu nog de Reepbrug, die de Fabriekskaai met de Dolfijnkaai (Buda) verbindt. Heel aanvankelijk was er een plan om daarvan de centrale verkeersader te maken ter vervanging van de vaste Budabrug. Toen men inzag dat men op die manier een veel te grote verkeerdruk zou leggen op de rustige woonstraten van Overleie (Schinkelstraat, Recollettenstraat, enz.), wou men de brug simpelweg geheel schrappen. Uiteindelijk heeft men de wijze beslissing genomen om er een voetgangersbrug te bouwen, naar een ontwerp van de Nederlandse bouwmeester Swarts. In 2008?

Nadien resten alleen nog wat oeverwerken buiten het stadscentrum, stroomopwaarts voorbij de Westelijke Ring, stroomafwaarts voorbij het Albertpark (Wikings).

Voor de omwonenden van die reusachtige ingreep in het stadsweefsel worden het moeilijke jaren. Voor het verkeer tussen Overleie en het stadsmidden eveneens. Mensen met tijd kunnen er de spectaculaire activiteiten volgen. Maar het staat vast dat de omgeving en de verkeerssituatie na de werken beter zal zijn dan nu het geval is.

In elk geval wordt op die manier de laatste flessenhals opgedoekt in het waterwegennet tussen de Seine en de Antwerpse wereldhaven. Laat ons hopen dat de verwachte toename van de binnenvaart realiteit zal worden en een aanzienlijk deel vrachtverkeer van het overbelast wegennet zal weghalen.

 

Meer informatie bij Waterwegen en Zeekanaal nv, Afdeling Bovenschelde, Nederkouter 28, 9000 Gent: ing. Humbert Vervaeke - 056/23 60 11, en ir. Peter De Meyer - 09/268 02 11, bovenschelde@lin.vlaanderen.be. Op de terreinen van de gewezen textielfabriek De Kien, Nijverheidskaai 1, staat een permanente informatieve tentoonstelling over de Leiewerken.

Commentaren

leie en websites Helder stukje. Begin er wat van te begrijpen.
Maar, hoe komt het dat ik nergens nog de www.leiedoortochtkortrijk.be vind?
En vroeger hadden de omwonenden ook een webstek op ping.be. Met foto's, verslagen, vragen en antwoorden. Enz.
Jammer dat dit alles verdwenen is. Zulke grote werken vragen toch een permanente informatie?

Gepost door: Frans Lavaert | 22-02-06

leiewerken nu heb ik het artikel wel gelezen !
vind de werken zelf indrukwekkend , verschil voor en na .
Niets blijft zoals het was .

Gepost door: fijnefrietjes | 22-02-06

tentoonstelling over leiewerken? Beste,

ik lees op uw site dat er een tentoonstelling zou zijn over de Leiewerken in de Nijverheidskaai. Is die tentoonstelling vrij toegankelijk en weet u daarvan de openingsuren? Weet u of er evt nog andere tentoonstellingen gaande zijn over de werkzaamheden op vlak van stedebouw in Kortrijk?

Gepost door: daphne | 28-11-07

wervenroute Beste Daphne,

Ik hoor dat de maquette van de Leiewerken niet meer toegankelijk zou zijn. Wel kan je op het Overbekeplein een aantal andere maquettes van grote werken zien. De Gidsenkring is ok gestart met een geleide wervenwandeling. Meer info via de dienst toerisme van de stad.
Zelf heb ik bij de vzw Toerisme Kortrijk erop aangedrongen om deze initiatieven te bundelen en er meer reclame voor te maken, gezien de grote interesse voor deze werken.

Bart

Gepost door: Bart Hanson | 29-11-07

Kortrijkse Leiewerken, neverending story...? Vraag bij Waterwegen en Zeekanaal NV Afd. Bovenschelde (Gent) liever naar ir. direkteur Jan Balduck die al sinds meer dan 20 jaar bij de Leie-werken en de voorbereiding ervan betrokken is.
Informatie zonder tierelantijntjes.

Gepost door: walter maes | 29-11-07

De commentaren zijn gesloten.