17-02-06

Marietje Desmet heeft haar plein

 

Een plein met daarbijhorende pijpekop draagt definitief de naam Maria Desmetplein. Daar zijn wij als socialisten die in haar voetsporen stappen, uitermate blij mee. Marietje Desmet, zoals ze bekend stond bij de werkende bevolking, was een opmerkelijke vrouw en rode militante, een echte, zoals ze zeggen.

De voorbije gemeenteraad keurde unaniem de straatnaam Maria Desmetplein goed voor een verkaveling in de vorm van een pleintje met pijpekop, uitgevend op de Brugsesteenweg even voorbij de Iepersestraat. De 18 gezinnen die daar gaan bouwen en wonen, zullen haar naam op hun visitekaartje laten drukken. Marietje Desmet (1898-1982) verdient het.

Maria Desmet is eventjes senator geweest, maar wordt vooral herinnerd omdat zij bijna 40 jaar socialistisch raadslid is geweest in de gemeenteraad (1932-1965) en de raad van de Commissie voor Openbare Onderstand (nu OCMW, 1936-1971) van Kortrijk. Van 1936 tot 1961 was zij ook provincieraadslid. Het is een van de bekendste socialistische figuren van de tweede generatie in Kortrijk. Dat zij die indrukwekkende carrière gemaakt heeft als vrouw, was en is niet evident.

Maria Desmet werd geboren in de Slachthuisstraat als dochter van een textielarbeider en een moeder die café De Maenevlieger openhield. De arbeiderswijk rond de Veemarkt vormde een vruchtbare bodem voor het ontluikende socialisme. Vader Desmet was medestichter van de Kortrijkse afdeling van de Belgische Werkliedenpartij.

Op jonge leeftijd en als lid van de 'Socialistische Volkskinderen' ging Maria Desmet al de straat om propaganda te maken. Zij haalde in 1910 een getuigschrift als borduurster, een vorm van vrouwelijk thuiswerk dat in de plaats gekomen was van het uit de mode geraakte kantklossen. Je werd er niet rijk van. Op 14 jaar gaat ze werken in een natte spinnerij, waar ze syndicaal militant wordt. Bij de algemene staking van 1913 (voor algemeen enkelvoudig stemrecht en de achturendag) belandt ze in de cel na een schermutseling met een gendarm.

Na de eerste wereldoorlog wordt Maria Desmet lid van het Kortrijkse bestuur van de BWP. In 1921 wordt ze voorzitster van de socialistische vrouwenbeweging. Een tijdlang houdt ze met haar man, Alfons Delrue, het socialistisch volkshuis open in de Slachthuisstraat (verdwenen na bombardement in de tweede wereldoorlog, nu is daar de meubelzaak Ballegeer). Naast haar publieke mandaten was zij ook mede-oprichtster en provinciaal voorzitster van de Socialistische Vooruitziende Vrouwen. Binnen de Kortrijkse SVV richtte zij voorts een vakantiewerking voor kinderen op die in Nieuwpoort het domein Kindervreugde uitbouwde (thans De Barkentijn met als directeur haar kleinzoon Jo Rousseau).

Maria Desmet nam voor het eerst deel aan de gemeenteraadsverkiezingen van 1926, op de 7de plaats van de 23. Na het overlijden van gemeenteraadslid Jozef Derijckere komt zij in 1932 in de gemeenteraad. Zij was niet de eerste socialistische vrouw als raadslid. Bij de eerste democratische gemeenteraadsverkiezingen, in 1921, werd Maria Egels verkozen op de BWP-lijst, als eerste vrouwelijk raadslid van Kortrijk. Zij bleef het tot 1927.

Maria Desmet is de moeder van Cecile Delrue, een ander boegbeeld van de Kortrijkse socialistische beweging. Zolang haar moeder in de gemeenteraad zetelde, was een plaatselijk politiek mandaat voor Cecile uitgesloten, hoewel ze al van in 1958 een strijdplaats op de lijst had. Cecile Delrue kwam dan toch in de gemeenteraad in 1971 en bleef er tot 1989.

Maria Desmet is niet de enige socialistische mandataris waarnaar een straat is genoemd in Kortrijk. Ook senator Jef Coole en senator Arthur (Joseph) Clays zijn daarmee vereerd.

Zie ook: http://users.myonline.be/~tdn41006/biografie/desmetma.htm

Commentaren

straatnamen in Kortrijk Acht je het werkelijk zo verstandig om steeds meer straten te noemen naar personen die buiten Kortrijk totaal onbekend zijn en waarbij in de stad zelf over een of twee generaties niemand meer zal weten over wie het gaat?

En het mag toch niet de bedoeling zijn om straten te noemen naar personen alleen maar met de bedoeling dat onze nakomelingen gaan opzoeken over wie het gaat en intussen de naam frequent verkeerd spellen.

Ik roep de gemeenteraadsleden op om voortaan naar meer verantwoorde straatnamen te zoeken.

Gepost door: Luc DEBELS | 18-02-06

Marie Desmet Allee toe, Luc. Marietje Desmet was een figuur in onze kringen hoor! Misschien niet in de kringen waarin jij bent opgevoed, maar oudere socialisten, leden van mutualiteit en vakbond, spreken er nog van.

De socialistische beweging heeft in Kortrijk onmiskenbaar een bepaalde rol gespeeld en daar mogen toch sporen van bewaard blijven.

Gepost door: marc | 18-02-06

straatnamen teKortrijk Ik had het niet specifiek over iemand uit de socialistische beweging maar algemeen over straten die naar personen genoemd zijn.

Het is toch niet omdat al te veel voormalige politici van katholieke signatuur verdrinken in straatnamen dat men voormalige socialisten, liberalen, vlaams-nationalisten, enz. nu ook in het water moet gooien?

Gepost door: Luc DEBELS | 18-02-06

Kortrijk, mijn dorp van toen ?
Volledig akkoord met Luc Debels : er zijn al straatnamen in overvloed met Kortrijkse 'dorpsfiguren' die behalve in eigen besloten kring geen enkele uitstraling of betekenis hebben voor diegenen die niet tot de huidige incrowd van de club behoren.

Liever straatnamen die zoveel mogelijk betrekking hebben op Kortrijk, met meer allure. Geen betekenisloze namen van personen.
Van historische Kortrijkse figuren met meer dan tijdelijke dorpse uitstraling. Zo zijn er niet veel.

Moet elke zuil zijn portie straatnamen hebben ?

Gepost door: walter maes | 19-02-06

nieuwe verantwoorde straatnamen Ooit eens voorgesteld om straten een naam te geven die niet bestaat.
Maar klankrijk is. Smakelijk klinkt.
De tjoekulestraat? Vliemwegboekestraat? Kriweelaan.
Zo zet men Kortrijk op de kaart !
Alle gazetten zouden er vol van staan.
Maar kom daarmee maar eens uitpakken bij die oubollige straatnaamcommissie...

Gepost door: Frans Lavaert | 19-02-06

Belangrijk Zoals altijd worden over de minst belangrijkste zaken de uitvoerigste discussies gevoerd...

Om terug te keren naar Marie Desmet: het is al een hele vooruitgang dat men niet weer eens een naam opgediept heeft van een of andere twijfelachtige feodale uitbuitster cfr. Johanna De Costere waaraan de helft van Bellegem pacht moest betalen.

Je zou toponiemen kunnen kiezen, oude plaatsbenamingen, maar ook die namen zeggen de hedendaagse hardwerkende Kortrijkzaan niet veel meer. In Kortrijk heeft men er overigens een handje van weg om een nieuwe straat de naam te geven van een plaats die daar juist niet lag: bijvoorbeeld de Lange Munte op het Morinnegoed en vice versa.

Er zijn ook straatnamen die op een raadselachtige manier verdwenen zijn bij de groei van de stad: den Theysweg bijvoorbeeld, de enige weg van betekenis in gans de parochie Pius X voor het miljoenenkwartier werd aangelegd.

Je kan voor een wijk kiezen voor een bepaald thema, vb. de vogeltjeswijk (oud Morinnegoed) waar Philippe De Coene nu woont. Maar dat klinkt zo verkavelingsachtig. [Hoewel, de Vergeetmijnietjesheirweg toch wel iets zou hebben ;).]

Misschien moeten wij toch eens ernstig van gedachten wisselen om een aantal beleidsregels af te spreken waarbinnen 'een', liefst zo deskundig èn creatief mogelijke, commissie op zoek kan gaan naar nieuwe straatnamen. Er zullen een pak namen nodig zijn als schepen Frans De Stoop zijn voornemen hard maakt om de Atlas van aansnijdbare woonuitbreidingsgebieden grondig ui te spitten.

Gepost door: marc | 19-02-06

nog belangrijk Ja, 't is waar Marc.
Er zijn belangrijker dingen dan straatnamen. (Maar ik vind mijn eigen voorstel wel leuk, en ' t is zondag vandaag.)
Voor belangrijke dingen moet men ook kortrijkwatcher lezen. Ook over straten.
Bijvoorbeeld over de tienprocentregel (stuk van 12 januari).
In de GR van 10 oktober 2005 werden werken in de Groeningestraat (fase 2) geraamd op 728.896 euro. Het CBS heeft ze op 13 december gegund voor 986.669 euro. Dat is 35 procent meer.
En onze arme schepen De Coene moest zich voor de GR verantwoorden voor zoiets van was het 10.000 euro meer ? in verband met de Libel.
Groeningestraat: geen haan die ernaar kraait.

Gepost door: Frans Lavaert | 19-02-06

straatnamen te Kortrijk Ik ben het eens met Marc dat het tijd zou worden om eens beleidsregels voor nieuwe straatnamen af te spreken.

Mijns inziens zou een van die regels moeten zijn dat men er eindelijk eens mee ophoudt om straten te noemen naar "plaatselijke grootheden" die over twee generaties niemand meer zal kennen.

Ieder zijn plezierke (waarbij ik de Kortrijkse socialistische beweging een verwijzing naar Maria Desmet niet misgun) maar ik hoop dat het nu de laatste keer zal geweest zijn dat de gemeenteraad dergelijke onverantwoorde (en al te gemakkelijke) keuze maakt.

In dat verband sta ik uiteraard achter een verantwoorde verjonging van de stedelijke adviescommissie terzake.

Gepost door: Luc DEBELS | 19-02-06

vredeswijk Op de gemeenteraad van september 2005 hebben we aan Stefaan De Clerck gevraagd om zijn engagement bij de Mayors of Peace te concretiseren. Tot op vandaag hebben daar nog niet veel van gemerkt. Een van onze voorstellen was om in Kortrijk een "vredeswijk" te bouwen. Op de Lange Munte is er al een hele rits straatnamen van Nobelprijswinnaars, dus een vredeswijk moet zeker ook kunnen. Laat je inspiratie over mogelijke namen maar opborrelen.





Ter inspiratie nog eens ons voorstel dat we

Gepost door: Bart Hanson | 20-02-06

Vredelaan Een Vredelaan hebben wij intussen al. Ik woon er tijdelijk tot na de verbouwing van mijn huis in de nabijgelegen Goedendaglaan, een straat met een vriendelijk klinkende naam van een oorlogswapen... ;)

Gepost door: mar c | 20-02-06

Cowboy Henk esplanade Ereburgers en beroemde Kortrijkzanen zijn aan de beurt :

Seele's beluik
Wespe's koerke
Pierre Mauroy's poortje
Mia Doornaert esplanade
Cowboy Henk Verloren hoek
Willy Malysse Toren (Tacktoren)
Juul Debaere's prieeltje
Johny Turbo wandeling
Koen Buyse brug


Gepost door: walter maes | 20-02-06

Claus En voor een van de steegjes van Walle: Hugo's Verdriet. Of moet het Walters Verdriet zijn?

Gepost door: Hugo | 20-02-06

Decandt En de Krotekotkaai?

Gepost door: Twoine | 20-02-06

Red de Koeiekop! Met Foruminvest dreigt de Koeiekop teloor te gaan. Wie wordt lid van het actiecomité "Red de Koeiekop?".

Gepost door: Bart | 21-02-06

KOEIEKOP De Koeiekop is een straatnaam die aan het binnenpleintje daar toegekend werd bij gemeenteraadsbesluit van 30 mei 1876 en verwees naar een stenen afbeelding (sinds 1962 verwijderd) in de gevel van de Wijngaardstraat 57, boven de overbouwde poort naar dat pleintje.

Het nieuwe complex van FORUMINVEST zal waarschijnlijk panden omvatten met hoofdingang buiten het complex en andere daarbinnen. Eerstgenoemde krijgen best een huisnummer in, naargelang het geval, de Sint-Jansstraat, de Wijngaardstraat of de Sionstraat. Ik hoop dat het stadsbestuur de historische naam "Koeiekop" bewaart voor de panden binnen het nieuwe complex. En misschien kan schepen De Coene zorgen voor een nieuw koeiekop-beeld boven of aan de voornaamste toegang tot het complex en kan het stadsbestuur voor het nieuwe complex voortaan diezelfde naam gebruiken.

N.B.: Voor het pand Wijngaardstraat 57 (café Petit Paris): zie "KORTRIJKLINKSBEKEKEN" van 11 februari.

Gepost door: Luc DEBELS | 21-02-06

Koeiekop Die koeiekop bestaat nog! Ik ken de eigenaar.

Gepost door: marc | 22-02-06

Café "In de Koeiekop" Ik hoop dat er alvast 1 horeca-etablissement in het nieuwe St.-Janswinkelcentrum de naam "In de Koeiekop" zal dragen.

Gepost door: Bart | 22-02-06

STRAATNAMEN Vermits er al een O-Verbekeplein is mag er ook eens gedacht worden aan een Veiligheid-van-staatplein, een verklikkerstraat of een flikkensteegje. Je kan het zo gek niet verzinnen. Binnen twintig jaar hebben we het Joël Devosbeluik, De Sansenlaan, de Omer Soubryput, en Felix Decaboter's Reke... Avenue Erfie Corbel zou ook niet misstaan al is
een Jacques Pille Park vast ook wel aanvaardbaar.

Gepost door: Geert Verbeke | 25-02-06

De commentaren zijn gesloten.