22-01-06

ZONDAG 22 JANUARI 2006: het nieuwste plein van Kortrijk

Het is een van de mooiste plekjes van Kortrijk. Hoewel gelegen in een omgeving met een eerbiedwaardig verleden, is het splinternieuw. Befaamde architecten en parkontwerpers droegen er hun (bak)steentje toe bij.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tot voor enkele jaren stond hier een afdeling van het textielveredelingsbedrijf Desmet-Dejaeghere, op een oever van de Oude Leie in de schaduw van de Broeltorens aan de Kleine Leiestraat. Aan de overkant van het smalle straatje stond een magazijn van het metaalbedrijf Saey. Fabriek en magazijn zijn vervangen door een modern stadsplein, waarrond enkele chique residenties gegroepeerd staan. Een deel van de appartementsgebouwen heeft zicht op de historische Leie. Andere flats kijken op de beschermde tuin Messeyne, die is uitgebreid tot stadspark.

 

Guldenbergplantsoen

 

Het plein draagt de naam Guldenbergplantsoen, naar de 'refuge' (vluchtoord binnen de stadsmuren) van de Wevelgemse Guldenbergabdij. Die abdij was een nonnenklooster van cisterciënzerinnen; het bevond zich van 1582 tot de Franse revolutie op de plaats waar nu de school van de zuster Paulinen staat.

 

 

 

 

 

 

Die locatie is schitterend gelegen: vlakbij het centrum en toch goed bereikbaar over de binnenring, in het stadsdeel met de meeste historische adelbrieven, en met rustgevend uitzicht op het water, op een park, op de Broeltorens en op een aanlegsteiger voor rivierjachtjes. Er waren dan ook heel wat promotoren belust op de oude fabriek. Maar Kortrijk wou op die uitzonderlijke plek een garantie op hoogstaande kwaliteit. In 1988 werd er een structuurplan goedgekeurd voor de zuidelijke boorden van de oude Leie. Diverse bouwaanvragen werden op grond daarvan afgewezen.

 

Vastgoedmakelaar en promotor NV Sobifac pakte het beter aan. Hij liet een ontwerp maken door niemand minder dan bOb Van Reeth, de latere Vlaamse bouwmeester. Uit die samenwerking volgde het project Leieboorden, dat in 1998 een bouwvergunning kreeg ondanks een serie bezwaren, vooral van bewoners van de flatgebouwen aan de overkant van de Leie.

 

Geen stijl

 

Toen de plannen bekend geraakten, waren de meningen verdeeld. Tegenstanders spraken over 'kazerneachitectuur'. Ontwerper bOb Van Reeth stuurde evenwel bewust aan op 'sobere eenheidsarchitectuur'. "Het respect voor de omgeving eiste een bescheiden architectuur" verklaarde de Antwerpse bouwmeester. Inmiddels staat het complex er al enkele jaren en iedereen moet toegeven dat het een verrijking voor de stad is.

 

 

 

 

 

 

Hoe zou men de stijl van het project kunnen onschrijven? Niet! Het ontwerpbureau agw, 'architectenwerkgroep', van bOb Van Reeth heeft een hekel aan het woord 'stijl'. "Op zoek naar de harde kern van schoonheid, niet naar stijl, is de specifieke eigenheid van een project belangrijk. Stijl is onbelangrijk, is armoede, verkoopt gemakkelijk, maar veroudert snel", aldus de gewezen Vlaamse Bouwmeester.

 

Op de Leieoever zijn de gevels in het wit gezet, verwijzend naar de bleke 19e-eeuwse herenhuizen in de historisch beladen omgeving. Aan de kant van het plein en het park word je overvallen door de fel rode gloed van de bakstenen gevels en muren.

 

 

 

Dat er zo uitbundig gebruik is gemaakt van baksteen - tot op de wandelwegen toe -, zal niemand verbazen als je weet dat medefinancier van het project de firma Conafin was, een dochter van de baksteenfabrikant Van Biervliet, Zonnebeke. Maar het uitzicht van al die 'gebakken aarde', in combinatie met het witte dolomiet op het plein en het groene gras in het park, is werkelijk verbluffend. De appelaartjes met tedere bloesems of met rode vruchtjes die blijven hangen in de winter, maken het plantsoen nog aantrekkelijker.

 

Big spenders

 

Op de Leieoever staat een lang appartementsblok bestaande uit drie delen van elk 36 meter lengte, 15 meter diep, met vier bouwlagen en een dakverdieping (38 flats). Tussen de delen zijn er verbindingsgangen tussen het plein en het park en het Guido Gezellepad langs de Leie. Volgens de bouwvergunning en in de visie van de bouwmeester was het de bedoeling dat die gangetjes publieke doorgangen zouden geven naar de schilderachtige Leieboorden. Om privacyredenen heeft 'men' er evenwel stalen poortjes aangebracht die constant op slot zijn. Jammer!

 

Loodrecht op dat flatgebouw aan de Leie staat er een blok van 57 meter lang (27 appartementen). Dat gebouw ligt aan de ene kant met rode gevels langszij het Guldenbergplein en aan de andere kant met witte gevels aan het Messeynepark. Aan de overkant van het plein en de Kleine Leiestraat, waar vroeger het magazijn van Saey stond, staat een kleiner blok, ook in felle baksteen. Onder het plein is een ondergrondse garage gebouwd voor 115 wagens.

 

 

Met sociale huisvesting heeft dit complex absoluut niets te maken. Als er elders in de stad genoeg sociale woningen zijn, kan dat ook geen kwaad. Een stad mag ook wel wat big spenders herbergen. Nochtans staat een deel van het complex op een plaats waar ooit een van de armoedigste beluiken te vinden was, de Kleine Leiestraat. Het complex paalt thans aan het in groene gevelsteen uitgevoerde flatgebouw 'Het Plein' van de sociale huisvestingsmaatschappij Goedkope Woning. Een schoolvoorbeeld van sociale mix en eveneens een voorbeeld van menging van stijlen - het sociale flatgebouw ademt de jaren zeventigt uit en heeft een 'stijl' die doet denken aan ABBA en andere bontgekleurde fenomenen van toen.

 

Een dikke portefeuille moet je wel hebben om je intrek te nemen in een van de luxueuze appartementen van Leieboorden - wanneer win ik de lotto? Bij de start van de verkoop in 1998 preciseerde Sobifac-gedelegeerd bestuurder Jean Viaene dat hij zijn oogappeltjes van de hand deed tegen 55.000 tot 65.000 frank per m² (1.365 tot 1610 euro). De Leieappartementen zijn 140 à 240 m² groot, de dakappartementen zelfs 300 m². In de andere blokken vind je wat bescheidener flats, tussen 100 en 160 m². Nog lang niet alle appartementen zijn verkocht. Het ganse project kostte rond het half miljard Belgische frank.

 

Secret gardens

 

Doordat het Guldenbergplantsoen en het Messeynepark publiek toegankelijk zijn, kunnen bezoekers kunnen meegenieten van de adembenemende sfeer. Voor het ontwerp van de omgevingswerken is een beroep gedaan op landschapsarchitect Maarten Wirtz, Schoten. Het Guldenbergplantsoen ligt niet hoger dan de vroegere winterbedding van de Leie. Je kijkt er op tegen de hoger gelegen tuinen en achtergevels van de statige herenhuizen van de Groeningelaan. In de flatgebouwen rondom het plein zijn er doorzichten ingewerkt waardoor je de tuin Messeyne of de Leie kunt zien.

 

 

De nabijgelegen tuin van het herenhuis Messeyne (Groeningelaan 17), thans hotel, is in handen gekomen van de stad en is geïntegreerd in de omgeving van het complex Leieboorden. De tuin in romantische stijl is een beschermd monument. Kronkelende paden en glooiende gazons geven je de mogelijkheid om rond een vijver met brugje in smeedwerk te wandelen. In een hoek van de tuin staat een neo-gotische 'gloriette'. Dat prieel is in verval. Een tijd geleden stelde de stad een aannemer aan om het gebouwtje, dat aangetast was door huiszwam, te redden. Onder de gloriette is er een mysterieuze krocht.

 

De tuin is uitgebreid in de richting van de Leieboorden-residenties en staat via een bakstenen weg in verbinding met het Guido Gezellepad langs de Leie. Je kunt de tuin rechtstreeks bereiken door de publiek opengestelde poort naast het hotel Messeyne in de Groeningestraat. Vanuit de Kleine Leiestraat bereik je de tuin via het Guldenbergplantsoen.

 

Die ganse omgeving maakt deel uit van de stedelijke groene gordel oost, nu soms ook de 'secret gardens' van Kortrijk genoemd. Op het Guido Gezellepad had Wirtz graag een dubbele rij nieuwe bomen gezien, wilgen en essen. Daarvoor moesten de bestaande bomen, verweerde vruchten van spontane uitzaaiing, wijken. Een actiecomité onder leiding van mijn goede vriend Juul Debaere, Groen!, toen Agalev-gemeenteraadslid, kwam evenwel in het verweer. Het stadsbestuur plooide onder het protest en spaarde de vijf essen, negen esdoorns en een wilg.

 

Meer foto's: http://kortrijkonvermoedehoekjes.skynetblogs.be

 

Commentaren

5 essen, 9 esdoorns en een paardenkop
Moraal van het verhaal :

een stadsbestuur met gezond verstand luistert niet naar de kreten van minuscule 'actiecomité's' zonder kennis van zaken, lawaai maken voor een heel leger en drie man en een paardenkop (Juul)vertegenwoordigen...

vijf essen, negen esdoorns en een wilg...daar staan ze nu te verwilderen.


Gepost door: walter maes | 23-01-06

Guido Daar zijn bomen bij waaraan de soutane van Guido Gezelle nog heeft gehaperd...

Gepost door: marc | 23-01-06

heilige bomen
Waarom moeten die oude verwilderde bomen zo nodig blijven staan ?

Appartementen 'met rustgevend uitzicht op het water' : vergeet het door die bomen.

Doe er toch een tiental weg en het uitzicht is grandioos.

Guido had niet het eeuwig aardse leven, dus ook niet zijn bomen.

Gepost door: walter maes | 24-01-06

De commentaren zijn gesloten.