13-01-06

Kruis over cross border lease van Kortrijkse riolen

Met nieuwjaar is een einde gekomen aan de opdracht van stad Kortrijk aan Dexia om in de VSA te zoeken naar een mogelijke 'cross border lease' van de Kortrijkse riolen. De operatie kon op een bepaald moment veel geld opleveren door gebruik te maken van een achterpoortje in de Amerikaanse wetgeving. Maar ze was niet zonder bezwaren en risico's. Toch is het voorbereidingswerk (o.m. van Leiedal) niet nutteloos geweest. De eenmalige grote opbrengst krijgt Kortrijk niet. Maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door iets nieuws: de mogelijk geworden recuperatie van de BTW op onderhoud en investeringen m.b.t. het rioleringsstelsel. Die nieuwe kans brengt jaarlijks zaad in het bakje.

 

De wasknijper mag van mijn neus. Begin 2003 had ik samen met de bijna voltallige gemeenteraad - alleen Piet Missiaen stemde tegen - ingestemd met een 'cross border lease' van het stedelijk rioleringsstelsel. De stad ging, met inzet van haar riolen, meespelen in een fiscale constructie die investeerders in de Verenigde Staten aanzienlijk belastingsvoordeel zou opleveren. In ruil voor haar bereidwilligheid zou de stad een deel van dat voordeel krijgen. Dat was geen belastingsfraude, want het was toen volkomen wettelijk, zowel in België als in Amerika. Maar ook aan het gebruik maken van achterpoortjes hangt naar mijn aanvoelen een reukje. Ik ben opgelucht dat de operatie niet is doorgegaan.

 

Cross border lease, wat is dat?

 

Het achterpoortje in de Amerikaanse belastingswetten is sindsdien dichtgemaakt. Voorheen konden Amerikaanse bedrijven hun overzeese investeringen aftrekken van hun belastingen. Op de duur gingen financiële groepen speciaal geld steken in buitenlandse investeringsgoederen om van die royale aftrek te kunnen genieten. Dat was wel niet de bedoeling, maar de Amerikaanse fiscus liet aanvankelijk betijen.

 

De Amerikaanse financiële wereld ontwikkelde voor die lucratieve praktijk een bijzondere methode: de 'cross border lease', letterlijk vertaald: 'grensoverschrijdende verhuur'. Volgens dat procédé verhuurde stad Kortrijk zijn riolen aan Amerikaanse investeerders, die op hun beurt aan de stad een gebruiksrecht toestonden. Kortrijk bleef juridisch eigenaar van de riolen maar de Amerikaanse investeerder werd hoofdhuurder en kon daardoor zijn investering fiscaal afschrijven.

 

Van het belastingsvoordeel zou de Amerikaanse investeerder een vergoeding betalen aan de stad. Met zijn zowat 500 km riolen kon Kortrijk rekenen op een vergoeding van ongeveer 7,5 miljoen euro. De federale overheidsdienst Financiën verklaarde zich akkoord om die financiële meevaller niet te belasten en zelfs om geen registratierechten te innen op de lease-contracten. 

 

Leiedal

 

Belangrijk voor de ganse operatie was het vinden van een degelijke bemiddelaar. Na een marktbevraging waarbij bleek dat verschillende banken hun diensten aanboden, bleek Dexia daartoe het meest geschikt. Het vroegere Gemeentekrediet had immers in New York een filiaal, Dexia Global Structured Finance, dat ervaring had in de Amerikaanse belastingsjungle.

 

Om de operatie aantrekkelijker te maken voor de Amerikanen sloten de gemeenten van het arrondissement Kortrijk plus Wervik (13 gemeenten dus) zich aaneen en boden ze hun riolen aan als één blok. Daarvoor werd een interlokale vereniging Interfluvium opgericht. De intercommunale Leiedal verrichtte de administratieve en technische taken, onder meer het inventariseren en digitaal op kaart brengen van alle bestaande riolen. Aan die niet te onderschatten opdracht werkten 65 mensen drie maanden aan een stuk. Leiedal besteedde 113.000 euro aan dat werk.

 

Risico's

 

In de eerste jaren na de gemeenteraadsverkiezingen van 2000 zaten veel gemeenten in slechte papieren. In die donkere periode vormde de mogelijkheid van een pak onverwachte inkomsten een lichtstraaltje. Geen wonder dat na de pioniers Sint-Niklaas en Leuven, bijna alle gemeenten een voor een bezweken voor de verleiding. Dat gemakkelijke geld was evenwel niet zonder risico's.

 

De gemeenten poogden zich zo goed mogelijk in te dekken. Dexia bleek bereid de gedane kosten op zich te nemen in het geval dat het zaakje niet doorging. Voor bepaalde gemeenten was het een nadeel dat de cross border lease veronderstelde dat het investeringsgoed waar alles op gebaseerd was, de riolering dus, terdege werd onderhouden. Niet alle gemeenten onderhouden hun rioolstelsel even goed als Kortrijk.

 

Meer hout sneed de opmerking dat de ganse operatie een rem kon betekenen op de modernisering van de afvalwaterbehandeling. Binnen afzienbare tijd moet het ganse riolennetwerk worden vervangen door aparte leidingen voor afvalwater en regenwater. Ook zou men wel eens kunnen opteren voor kleinschaliger waterzuiveringstechnieken die heel wat kilometers rioolpijpen overbodig maken. De Amerikaanse investeerders konden dwarsliggen tegen die inrkimping van 'hun' riolen.

 

Eind goed, al goed

 

Maar goed, we moeten daar allemaal niet meer wakker van liggen. We hebben een kruis getrokken over de cross border lease. De voorbereidende werkzaamheden van Leiedal zijn toch niet nutteloos geweest. De gemeenten beschikken nu over een volledig op computer gezette inventaris van hun rioleringen. Daarmee kunnen zij hun rioleringsbeheer optimaliseren.

 

Maar in plaats van die eenmalige grote som, heeft de stad intussen aan andere manier gevonden om iets te recupereren van de zware investeringen die de riolen vergen. Met de belastingsadministratie is een akkoord bereikt dat inhoudt dat de stad de BTW kan recupereren op het onderhoud en de investeringen m.b.t. de riolering. Het akkoord ('de ruling') houdt zelfs in dat de gemeenten voor de recuperatie van de BTW op investeringen, 10 jaar mogen teruggaan. Dat levert Kortrijk om te beginnen 212.844 euro op (voor het verleden) en van nu voort 622.773 euro per jaar. Dat betekent dat Kortrijk in 12 jaar de voorgespiegelde opbrengst van de cross border lease bereikt, maar dan zonder kosten en risico's.

 

De commentaren zijn gesloten.