25-12-05

ZONDAG 25 DECEMBER 2005: het Kortrijkse Paaseiland op kerstdag

 

Je loopt door een schromelijk verloederde buurt en plots waan je je op het Paaseiland. En dat op kerstdag! Voor die cultuurschok moet je in de Kortrijkse Spoorweglaan zijn. Bij nader toezien blijkt de reusachtige begroeide buste niemand minder dan Cowboy Henk te zijn. Hij staat er nog eventjes. Binnenkort vertrekt hij naar het rondpunt van de Oudenaardsesteenweg ter hoogte van de oprit E17. Opdracht vervuld.

Het Kortrijkse 'Paaseiland' is een site met een verleden. Het Stadsontwikkelingsbedrijf zorgt dat de plek ook een toekomst krijgt. De kolos zet intussen veel kritikasters aan het werk: laat ze maar zagen...


Op dinsdag 20 juli 2004 wijdde striptekenaar en all-roundartiest Herr Seele (Peter van Heirseele) het standbeeld in, door het voor de eerste keer te begieten met water. Hij was niet alleen fier als een gieter; hij had ook speciaal zijn gieter meegebracht. Burgemeester Stefaan De Clerck (CD&V) gaf een speechje en de bedenker van het beeld, groenschepen Philippe De Coene (sp.a), keek tevreden toe. Het ontwerp van het beeld is van de hand van genoemde Herr Seele en stelt Cowboy Henk voor, de atletisch gebouwde en zwaarbekinde en -gekuifde hoofdfiguur van een wekelijkse cartoon in Humo.

Onze 'moai' (zoals de beelden met de grote oren op het Paaseiland worden genoemd) is een plantensculptuur van 6 meter hoog. In het karkas is 1,5 ton metaal verwerkt. Het is bekleed met 200 m2 vliesdoek en opgevuld met 17 kubieke meter potgrond. Op die gigantische klomp aarde worden plantjes aangebracht. Aanvankelijk was het de bedoeling dat er door bloemen gekleurde vlakken zouden ontstaan in de kleuren van stripfiguur cowboy Henk (geel, blauw en roze). Maar dat bleek niet uitvoerbaar. Nadat in de eerste winter alle groene plantjes afstierven, is een uniforme beplanting aangebracht met klimop die tegen de barre winteromstandigheden kan. De mozaïekbeplanting bestaat uit 32.000 plantjes. De ganse installatie kostte 25.000 euro.

Keer

Het groene eilandje aan de Spoorweglaan tussen de Vlamingenstraat en de Keer der Vlamingenstraat heeft een vermeldenswaard verleden. De Spoorweglaan wordt door de oudere Kortrijkzanen nog altijd 'langs de vesten' genoemd, 'aan de vestingsgracht' dus. De laan zonder bomen loopt naast de spoorweg. De spoorweg Kortrijk-Gent was een van de vroegste van België, geopend in 1839 en gebouwd op de toegegooide stadsgracht tussen de Doorniksepoort en de Sint-Janspoort (Pluimstraat). Omdat de stad nog tot 1860 een omgrachting nodig had om octrooien te kunnen innen aan de stadspoorten, werd onmiddelijk een nieuwe gracht aangelegd. Die nieuwe gracht liep op het tracé van de huidige Spoorweglaan.

Het straatje met de naam Keer der Vlamingenstraat heeft een eigenaardige kromme loop in een buurt met allemaal rechte straatjes die naar de 'vesten' liepen. Wat moest het straatje indertijd ontwijken? Waarvoor staat het woordje 'Keer' trouwens? 'Keer' is hier gebruikt in de (Kortrijkse?) betekenis van aftakking. Wel, tussen de Vlamingenstraat en haar aftakking was vroeger een ophoging (molenwal) en daar stond een molen op. Niet voor niets droeg de gewezen werkkledijzaak in het herenhuis, Spoorweglaan 20, vroeger de naam 't Molentje, nu leegstaand.

Steenen Tijdperk

Het eilandje is thans aangelegd als gazon, spontaan in gebruik als het grootste hondentoilet van de stad. Tot voor enkele jaren was het een volgebouwd blok, met zwaar verkommerde panden. Aan de Spoorweglaan bestond het bouwblok uitsluitend uit overjaarse cafés zoals de Maddi en de Tuftuf, alias het Steenen Tijdperk. Het ganse blok is systematisch opgekocht door het Stadsontwikkelingsbedrijf (vroeger Woonregie) en gesloopt. Het uitzicht van de verwoeste grond was evenwel niet veel rianter dan de eerdere krotten. Daarom nam het stadsbestuur de gelukkige beslissing er een voorlopig plantsoen in te richten. Van groenschepen Philippe De Coene kwam het idee om er een groene blikvanger op te plaatsen. En daar staat hij nu, cowboy Henk, turend naar de voorbijrijdende treinen.

Het Stadsontwikkelingsbedrijf (SOK) heeft grootse plannen met de buurt van de Spoorweglaan. En die plannen komen echt niet te vroeg. Nu is het ronduit een achterbuurt. Toch is de Spoorweglaan als een van de drukste stukken van de binnenring van Kortrijk een van de etalages van de stad. Bovendien plakt de buurt tegenaan de winkelwandelstraten en doet afbreuk aan de luxueuze uitstraling ervan. Eerder investeerde het OCMW al in de verbouwing van een gewezen vakbondslokaal, het Achturenhuis, tot een buurtcentrum. Een structuurplan van de architectengroep NERO schetst een grondig verbouwing van de Spoorweglaan tot een trendy woon- en werkplaats. In elk geval heeft de laan al haar ligging mee, gericht naar het zuiden.

Redding

Een eerste project dat binnenkort gerealiseerd wordt, komt precies op het tijdelijk parkje van Cowboy Henk. Daar bouwt het kantoor Guido Dedeyne een opvallend appartementen- en kantorencomplex met 4 bouwlagen en een toren met 7 bouwlagen. Het vooruitstrevende project is ontworpen door het architectenbureau Devolder en De Laey (Geert Devolder, Christian De Laey, Saskia Descamps en Mieke Strosse), het bureau dat ook het nieuwe Streekbezoekerscentrum bij de Groeningeabdij voor zijn rekening neemt.

Aan de overkant van het Vlamingenstraatje heeft het SOK eveneens een verkrot pand opgekocht en gesloopt. Voor de liefhebbers: 115 m² te koop in een zone die nu nog ligt te zieltogen maar binnenkort zal boomen. Tussen de Keer der Vlamingenstraat en de Nieuwstraat staan weeral twee krotten te koop. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat ook hier het SOK de eigenaars zal verlossen van hun probleempanden.

Cowboy Henk staat derhalve stilletjesaan in de weg. Maar dat is altijd zijn grootste ambitie geweest. Ook nu loopt het dolomieten pad dat het perk in twee verdeelt, dood op de brede schouders van de cowboy. Het was de bedoeling van bedenker Philippe De Coene om een verplaatsbare blikvanger neer te poten op verwaarloosde sites in de stad. De komst van de cowboy kondigt de redding aan.

Extravagantie

Cowboy Henk verhuist na de winter. Eerst schreef ik: 'Wellicht krijgt hij een plaats aan de overkant van de spoorweg op de parking Steyts Koer ter hoogte van café Fernand en velomaker Spitters in de Zwevegemsestraat. Ook dat is een zeer in het oog springende locatie die al jaren wacht op stedebouwkundig herstel. In het inbreidingsproject Pradopark (op de plaats van een afgedankte tapijtfabriek en een wirwar van verkommerde beluiken) is de bouw opgenomen van een woontoren aan het rondpunt van de Zwevegemsestraat. Hopelijk zorgt de cowboy er ook hier voor dat het dossier weer op dreef komt.'

Intussen heeft het stadsbestuur beslist het levende beeld niet van hot naar her te verslepen en het een (voorlopig?) definitieve bestemming te geven op het rondpunt aan de oprit van de E17 in de Oudenaardsesteenweg. Ook daar heeft Cowboy Henk wel wat te superviseren. Daar komt het Deltapark, een bedrijvenpark voor hoogwaardige activiteiten, naar een ontwerp van Leiedal.

De verhuis van de plantensculptuur is geen gemakkelijke opdracht. Met zijn gestalte van 6 meter kan cowboy Henk onder geen enkele spoorwegbrug en zou hij een omweg moeten maken tot aan de gelijkvloerse spoorwegovergang aan de Gavers in Harelbeke. Hij wordt dan maar gedemonteerd. Voor de ganse operatie staat 20.000 euro ingescheven op de stadsbegroting 2006. En nogal voorspelbaar was dat een mikpunt voor schimpscheuten van de oppositie tijdens de bespreking in de gemeenteraad. Thans wordt de verkassing van de cowboy op 18.697 euro geraamd.

De oppositie heeft het, naar mijn onbescheiden mening, niet bij het rechte eind. De kritikasters die het beeld al van in den beginne niet konden luchten, evenmin. Als je het beeld al extravagant kunt noemen, is het een pluspunt voor een stad dat er wat extravagantie valt waar te nemen. En de combinatie van natuur en standbeeld, zachte en harde elementen, kunst en kitch, creëert een opmerkelijk object waar niemand van de eerste keer wijs uit geraakt. Ik ben een fan.


Meer foto's: http://kortrijkonvermoedehoekjes.skynetblogs.be
 


Commentaren

cowboy henkie
Alleen hier en daar een socialist doet lyrisch over Cowboy Henkie, het kostelijk speeltje van schepen Decoene.

Het is duidelijk dat de stad nu verveeld zit en niet weet waarheen met deze gril waarbij geen enkele link met Kortrijk te bespeuren valt.

Gepost door: walter maes | 26-12-05

En het Atomium dan? Wat hebben de Eiffeltoren met Parijs en het Atomium met Brussel te maken, behalve dan dat zij er toevallig staan?

Moeten alle monumenten iets met Kortrijk te maken hebben? Een waarlijk negentiende-eeuwse opvatting.

Plaatsen zat om de cowboy neer te poten. Pas als nergens nog een zweem van een stadskanker te bespeuren valt, mogen ze hem een laatste rustplaats geven.

Gepost door: marc | 26-12-05

cowboy henkie Waarom staat hij bijv niet in Oostende waar Seele de plak zwaait ?

Kortrijk is New York niet en zeker niet Parijs of Brussel want daar was er wel degelijk een link of aanleiding : een uniek bouwwerk, architecturaal meesterwerk, een staaltje van op dat moment 'hedendaagse' bouwkunst (monument) en bouwtechnische vaardigheid en creativiteit realiseren ter gelegenheid van de wereldtentoonstelling.
Deze unieke bouwwerken zijn de kathedralen van deze tijd die jaarlijks miljoenen bezoekers en bewonderaars aantrekken van overal ter wereld.

Een onnozelheid als cowboy Henkie daarmee vergelijken getuigt van de onnavolgbare Kortrijkse hoogmoed.
Hoeveel bezoekers trok hij al aan ? Bij de 'inzegening' waren tien toeschouwers en drie stadsbestuurders.
Sindsdien was daar geen 'toeschouwer' meer te bespeuren ? Als er al sukses mee gemoeid is, is het wel zeer onzichtbaar en stil.

Gepost door: walter maes | 27-12-05

De commentaren zijn gesloten.