26-11-05

Stedelijk parkeerbedrijf Parko bedreigd door Europese justitie?

 

Kan de stad de pas verworven ondergrondse parking Schouwburgplein geruisloos in handen spelen van het stedelijk parkeerbedrijf Parko? Waarom niet, zul je zeggen. Het Europees Hof van Justitie heeft onlangs beslist dat een stad in een dergelijke situatie een aanbesteding moet uitschrijven! Door dat arrest kunnen private firma's die een oogje hebben op de parking, naar de rechter stappen, met een kans op succes. Ik zou dat zeker niet willen, schepen Guy Leleu, maar een gewaarschuwd man is er twee waard. Een verschil met Brixen is dat Parko geen autonoom stadsbedrijf is. 


Voor alles wat met de uitbating van openbare parkings te maken heeft, is in Kortrijk een stedelijk bedrijf opgericht, Parko. Directeur is Jean-Paul Vandewinckele. Parko bereddert de uitbouw, het onderhoud en het beheer van de volledige Kortrijkse parkeerinfrastructuur. Het volledige parkeerbeleid is aan het gemeentebedrijf toevertrouwd: bewoners parkeren, blauwe zones, kortparkeren, langparkeren, parkeertoezicht, ondergrondse parking Veemarkt. Net als in andere steden en gemeenten was het parkeerbeleid in Kortrijk versnipperd over verschillende diensten. Met Parko is daar verandering in gekomen. Het bedrijf coördineert nu het hele parkeerbeleid en dat maakt het allemaal een stuk efficiënter. De opbrengsten van de parkeerautomaten gaan naar Parko, die ze moet aanwenden ter verbetering van de parkeeraccommodatie.

In oktober verwierf de stad de privaat uitgebate parkeerkelder onder het Schouwburgplein. Zonder veel plichtplegingen wordt nu ook die parking toegeschoven aan Parko. Parko zal de parking uitbaten volgens het onlangs door de gemeenteraad goedgekeurde gebruikersreglement voor ondergrondse parkeergarages in Kortrijk.

Ook zo iets gebeurde in Italiaans Tirol, in de stad Brixen (Bressanone in Alto Adige, zie foto). In 2001 vormde de gemeenteraad een gemeentelijke dienst om tot het autonome bedrijf Stadtwerke Brixen AG. De gemeente bezit alle aandelen. In 2002 sloot het stadsbestuur een overeenkomst met Stadtwerke Brixen AG voor de uitbating van een (bovengronds) parkeerterrein van 200 stalplaatsen. De AG mag de parkeerinkomsten op zak steken. Bijkomende voorwaarden zijn het gratis terbeschikkingstellen van fietsen – ik moet onwillekeurig denken aan vzw Fietsrijk op onze Veemarkt – en het vrijhouden van het terrein voor de wekelijkse markt.

Maar ... het privé-bedrijf Parking Brixen GmbH, dat al actief is op andere plaatsen in de stad, zag ook wel brood in de uitbating  Het wendde zich tot de plaatselijke rechtbank (Verwaltungsgericht, Autonome Sektion für die Provinz Bozen) met de eis dat de stad Brixen een openbare aanbesteding zou uitschrijven voor de uitbating van voormelde parking. De stad verdedigde zich met het argument dat de Stadtwerke AG volledig onder controle staat van de stad en dat er derhalve geen sprake is van een contract met derden; dan kan er ok geen verplichting zijn tot aanbesteding.

De aangesproken rechter weet het ook niet en gaat te rade bij het Europese Hof van Justitiemet een 'preliminaire vraag'. Het Hof velt arrest op 13 oktober 2005 (het vonnis is nog warm!). De uitspraak is verbijsterend voor de ontelbare gemeentebedrijven in alle landen van Europa: “A public authority cannot award a public service concession to a company without putting it out to tender if the transaction is not 'in-house'.” (vrij vertaald: “Een overheid kan geen openbare dienst in consessie geven aan een bedrijf zonder een marktbevraging te houden, tenzij het gaat om een 'inbesteding' ofte opdracht aan een eigen gemeentedienst”).

Volgens het Hof zijn ook openbare besturen gebonden aan de grondregels van de Europese Unie zoals vrijheid van ondernemen en vrijheid van dienstverlening en zoals gelijke behandeling, niet-discriminatie en transparantie. Openbare besturen ontsnappen aan die grondregels als zij als concessiegever een controle uitoefenen op de concessiehouder die even volledig is als over  eigen diensten. Die controle moet zo breed zijn dat de concessiegever een beslissende invloed heeft op zowel de strategische doelstellingen als de belangrijkste beslissingen van de concessiehouder. In Brixen constateert het Hof onder meer dat de raad van bestuur van het gemeentebedrijf over ruime autonome bevoegdheden beschikt en dat er in de praktijk geen managementscontrole is vanuit het stadsbestuur. Daarom is de toewijzing van de uitbating van de parking aan het stadsbedrijf in strijd met de EU-regels, aldus het Hof.

Onmiddellijk kwam er een gepikeerde reactie van de lobby van de gemeenten bij de EU. Volgens secretaris-generaal Jeremy Smith van de Raad van Europese Gemeenten (CEMR) gaat het Hof met zijn uitspraak in tegen het recht van de gemeenten om de beste wijze van dienstverlening te kiezen voor hun burgers. Zie www.ccre.org, persbericht van 14/10/2005. Het geschetste geval kan niet alleen toepasselijk zijn op Parko, maar ook bijvoorbeeld op het Stadsontwikkelingsbedrijf (ex-Woonregie) en bij uitbreiding op alle intercommunales waaraan Kortrijk bepaalde soorten dienstverlening heeft toevertrouwd.

Overigens loopt er al enkele maanden in alle stilte een onderzoek van de Europese Commissie (zeg maar EU-regering) naar alle mogelijke openbare samenwerkingsvormen in ons land, zowel intercommunales als autonome gemeentebedrijven. Het ziet er nogal onheilspellend uit. Zie www.vvsg.be







De commentaren zijn gesloten.