20-11-05

ZONDAG 20 NOVEMBER 2005: de hoogste top van Kortrijk

De hoogste top van Kortrijk is de Katteberg, in Bellegem, een kleine 80 meter boven de zeespiegel. Schitterende panorama's liggen er aan alle kanten aan je voeten, als het helder weer is ten minste. Vandaag heb ik geen geluk. Terwijl de stad baadde in de herfstzon, lag onze 'berg' in de erwtensoep. Spreken we dan over hoge mist of over laaghangende wolken? In elk geval heb ik niet de foto's die ik jullie wou tonen. Later misschien, als ik eens tijd heb op een zonnige zondag. Niets belet jullie om er zelf eens te gaan kijken (en wandelen!).
 
Dat belet niet dat er wel wat te vertellen valt over de Katteberg.
 
Bellegem is een zuidelijke deelgemeente van groot Kortrijk, op de weg naar Doornik. De dorpel van de Sint-Amanduskerk van Bellegem ligt op een exacte hoogte van 58 meter. Maar de Katteberg ligt daar nog een flink stuk boven. Op de kam loopt een geasfalteerde landweg met de toepasselijke naam 'Perykelstraat' (denk aan amoureuze perikelen). Niemand passeert er zonder naar adem te snakken; je geraakt er niet op de fiets of te voet zonder je in het zweet te werken.
 
Diestiaans

De Katteberg maakt deel uit van de Diestiaanse heuvelrug tussen Leie en Schelde. De heuvelrug behoort tot dezelfde heuvelrij waarvan de West-Vlaamse heuvels (zoals de Kemmelberg) en de Oost-Vlaamse Vlaamse Ardennen (Kluisberg, Muziekberg o.m.) de grotere vedetten zijn. Onze heuvelrug, ook wel eens het 'Leie-Schelde-interfluvium' genoemd, is tevens de waterscheiding tussen de Leie en de Schelde. Een druppel regen die aan de Kortrijkse kant van de Katteberg valt, vloeit naar de Leie. Een andere druppel die aan de Doornikse zijde valt, loopt naar de Schelde.
 
Heel erg lang geleden (25 miljoen jaar geleden) waren de Katteberg en de andere heuvels reusachtige duinen of zand- en grindbanken aan de kust van de zee die toen het grootste deel van West-Vlaanderen overspoelde: de Diestiaanzee. Zand en grind werden door de toenmalige woeste rivieren meegevoerd naar de zee en door de zeestromingen aan de kustlijn afgezet. Laat ons zeggen dat Bellegem toen op het strand lag en Kortrijk zelf een dertigtal meter onder water.
 
Maar op een bepaald moment, zowat 20 miljoen jaar geleden werd het grootste deel van Europa gewelddadig omhoog geduwd. Op dat moment ontstonden de Alpen. West-Vlaanderen ligt nu wel een eind af van de Alpen maar we stegen toch ook enkele tientallen meter, juist genoeg om de zee terug te duwen tot voorbij Kokzijde en De Panne (die toen natuurlijk nog in de verste verte niet bestonden laat staan een dijk van appartementsgebouwen hadden). Op die manier werden de vroegere duinen en zandbanken (en eilandjes) van de Diestiaanzee een lange heuvelrij. Aangezien West-Vlaanderen sindsdien nooit meer ten prooi is gevallen van de zee, zijn er geen nieuwe afzettingen meer geweest en kon de erosie haar werk doen. Zo werd de heuvelrij ongenadig in stukken gereten door de Leie.
 
Typisch voor de Diestiaanse heuvels zijn de ijzerzandstenen. Die stenen zien eruit als brokken roest ijzer. Je vindt ze evengoed op de Kemmelberg als op de kilometers daar vandaan gelegen Kwaremont. Op de Kluisberg is er zelfs nog een poging geweest om die brokken te gebruiken als ijzererts en een ijzer- en staalindustrie op te zetten. Het is niet gelukt. Ook op de Katteberg vind men die brokken ijzerzandsteen.
 
Kraantjeswater

De hoogte van de plek maakt haar uitstekend geschikt om gebruikt te worden in de waterleiding. De Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening maakt daarvan gebruik. Eerst bouwde de VMW daar een watertoren. Daarna een in de 'berg' ingegraven waterreservoir. En enkele jaren geleden twee reusachtige reservoirs; elk op zichzelf goed voor al het kraantjeswater dat op één dag wordt gebruikt in het gebied dat ze bedienen. Het zijn twee ronde tanks met een diameter van 50 meter en een inhoud van 10.000 m³. Tussen beide reservoirs staat een pomphuis.
 
De koepelvorminge daken van de opslagtanks zijn in perfecte harmonie met het glooiende landschap. Op betonnen overspanningen ligt een bedekking in roestvrij staal. De overspanningen steunen op zuilen in de buitenwand. Alles is zeer secuur geïsoleerd om te beletten dat het drinkwater opwarmt en dat de bacteriën vrij spel zouden krijgen. De buitenkant van de tanks is afgewerkt met cederhout, een houtsoort die geen onderhoud vergt en mooier, of toch interessanter, wordt met verouderen. Architect: Ortwin Deroo, Brussel. De bouwsels van de VMW staan achter afsluitingen, maar zijn vanop de Perykelstraat goed te bekijken.

Tour de Flandres
 
De Katteberg is een aanrader voor wandelaars en fietsers. Rond de heuvel ligt een fraai landschap met veel afwisseling. Aan den ene kant kun je kijken tot de Mont Saint Aubert. Aan de andere kant tot Kortrijk. Aan de overkant van de Doorniksesteenweg vind je twee authentieke bronbossen: Bellegembos en het Argendaalbos. Het heuvelgebied staat vol magische relicten, veelal gewijd aan 'rare' heiligen zoals de heilige drievuldigheid. Gaat het over christianiseringen van aloude keltische heilige plaatsen? Voor wie erin gelooft, kun je op het einde van de Perykelstraat een aflaat van 100 dagen verdienen als je even goeiedag zegt aan een opvallend kruis in smeedijzer met poppekleurige figuurtjes.
 
Een berg zonder chalet is als een café zonder bier. Ook de Katteberg is voorzien. Je treft er de stijlvolle taverne 'Au tours de Flandres' van wijlen Ronde-van-Vlaanderenwinnaar Germain De Rycke. In het jachtseizoen kun je er ook wildbereidingen kopen om mee te nemen.

De commentaren zijn gesloten.