01-11-05

Noodweerexces en Dedecker

 Een beschouwing van een amateur-jurist

Na de gewraakte optocht van geuniformeerde politieagenten naar het justitiepaleis van Kortrijk nam ook VLD-senator Jean-Marie Dedecker het woord. Dat had hij volgens mij niet moeten doen; een senator moet de democratie verdedigen en geen initiatieven steunen die ertegen ingaan. Maar wat hij zei, is een beschouwing waard. Het VLD-boegbeeld vroeg een wijziging van onze strafwetten waardoor het begrip 'wettige zelfverdediging' zou uitgebreid worden tot situaties waarin men om begrijpelijke redenen zijn koelbloedigheid verliest.

Vooreerst: de wet wijzigen doe je in het parlement en niet door de politie in uniform te laten oprukken naar het justitiepaleis.

Vervolgens: niets belet de rechter in kwestie om de situatie van agent Lorenze C. zo te interpreteren dat zij valt onder wettige zelfverdediging. Op die manier kunnen de rechters zorgen voor een beetje rek op de wetten, althans op de interpretatie van de wetten.

Maar hetgeen Dedecker wil, bestaat bijvoorbeeld in het Nederlandse recht. Artikel 41 van het Nederlandse wetboek van strafrecht zegt dat iemand die geweld gebruikt of een ander strafbaar feit begaat, niet veroordeeld wordt in twee situaties. Een eerste situatie komt min of meer overeen met onze wettige zelfverdediging: noodweer. Dat is de situatie waarin iemand de wet overtreedt om zichzelf of iemand anders te beschermen tegen onmiddellijk en dreigend gevaar. In die situatie staat het gebruikte geweld in redelijke verhouding tot het gevaar.

De tweede situatie in art. 41 van het Nederlandse strafwetboek gaat wat verder. Het betreft de situatie waarin iemand buitensporig geweld gebruikt onder accute bedreiging. Als de aangevallen persoon zo schrikt (hevige gemoedsgesteldheid) van de bedreiging dat hij de grenzen van de noodzakelijke verdediging overschrijdt, dan kan de rechter toch besluiten hem niet te veroordelen door terug te vallen op het begrip noodweerexces. Persoonlijk zou ik de introductie van het begrip noodweerexces een verrijking vinden van ons strafrecht.

Volgens Dedecker vallen de geweerschoten van agent Lorenzo C. onder dat begrip. Ik ben daar niet zo zeker van. In elk geval zou ook in dat geval de advocaat van de familie Dutriez de zaak voor de rechter kunnen brengen. En het zou de rechter zijn die moet oordelen of agent C. te recht noodweerexces inroept of niet. Bij noodweerexces moet er om te beginnen sprake zijn van noodweer, dus van een toestand waarin onmiddellijk dreigend gevaar bestaat.

De hele discussie over het geval van agent C. draait er juist om of hij op het moment van het salvo nog bedreigd was. De advocaat van de familie Dutriez betwist dat. De feiten zijn dat de wagen van de ramkrakers, waarin Dutriez zich bevond, op een hoge snelheid door een politieversperring was gereden, waarbij verschillende agenten moesten wegspringen om hun leven te redden. Op het moment dat agent C. zijn salvo afvuurde, was de wagen al weer 20 meter verder. Daarbij versta ik heel wel dat een menselijke verdedigingsreflex, zeker als men eerst moet wegduiken, enkele seconden nodig heeft. Noodweerexces zou bij een Nederlandse rechter wel enige kans maken.


Commentaren

Interessant Uiterst interessant vind ik dat gegeven van 'Noodweer' en 'Noodweerexces'. Termen die ik niet kende. Ik wist ook niet van die betoging. En de hele discussie errond is even interessant.
1) Ik heb begrip voor de agenten die hun werk moeten uitoefenen en bang zijn dat ze nu ook al gestraft zullen worden als ze uit louter lijfbehoud reageren. Oké, het kan dus best zijn dat die wagen gepasseerd was. Maar stel je voor hoe je reageert. Er vlamt zo'n wagen op je af, je bent overstuur, je weet niet wat er gaat gebeuren en je begint te knallen. Foute reactie misschien, maar gezien we nog niet in cowboyland leven, te begrijpen, want we komen gelukkig nog te weinig in dergelijke situaties terecht.
2) Een Jean-Marie Dedecker heeft de gewoonte om altijd te zeggen wat hij denkt. En dat is nogal vaak wat het volk denkt. Dat dit soms foute gedachten zijn, tot daar toe, hij zegt tenminste wat hij denkt. Want het hokjesdenken in de politiek laat zoiets niet vaak toe. Als je zegt dat er in sommige gevallen mag geschoten worden, dan ben je rechts. Zeg je dat er niet mag geschoten worden, zelfs wanneer ze met grote schietgeweren op je staan te mikken, dan ben je een goeie en links. Neen, geef mij dan maar de waarheid. Die is nooit politiek.
3) Flikken zijn flikken en blijven flikken. Maar daaronder zitten natuurlijk ook mensen. En dat die mensen voor mekaar willen opkomen, tja, dat zou je eigenlijk ook moeten kunnen begrijpen. Het is niet omdat je in een uniform zit dat je je rechten als mens verliest.
4) Bepaalde zeikerds grijpen iedere pijnlijke situatie aan om de maatschappij nog wat onleefbaarder (strenger of toleranter) te maken.
5) Bepaalde politici grijpen iedere situatie aan om gezien te worden. Hoe pijnlijk die situatie voor de betrokkenen ook moge zijn.

Gepost door: Microman | 01-11-05

De commentaren zijn gesloten.